Дебатата и контроверзите во врска со компромисот за името не престануваат, но едно е јасно и потврдено, Северна Македонија по Преспанскиот договор е членка на НАТО и ги отвори преговорите со ЕУ.
Пред шест години во Нивици (Псарадес) на брегот на Преспанското езеро од грчка страна, Скопје и Атина го потпишаа Договорот од Преспа со кој се затвори долгогодишниот спор меѓу двете земји, а Република Македонија го смени името во Република Северна Македонија. Со тоа се отвори патот за Македонија кон евроатлантската интеграција, но и кон нови перспективи во билатералните односи со Грција.
– После 26 години од независноста на државата дојде до политички компромис за ваков договор, по Лисабонската декларација кога по барање на Република Грција се одлучи нашата земја да се признава како територија без името Македонија. Така во Обединети нации бевме примени со привремената референца БЈРМ. Иако се очекуваше дека брзо ќе се најде компромисно решение за името со медијаторот Метју Нимиц, тоа траеше со години, а државата беше блокирана од Грција за членство во НАТО и блокади на штета на државата. Имаше предлози со додавки и придавки за компромисно име но немаше политичка храброст за одлуки, кои рака на срце беа подобри и без „ерга омнес“. Челниците на државата и политичките чинители кога требаше да се донесе одлука се одлучија да ги отспиваат мандатите без да ризикуваат за изнаоѓање на компромисно решение. Но, после едно големо задоцнување, на политичката сцена се појавија двајца храбри лидери, премиерите Зоран Заев и Алексис Ципрас кои смогнаа сили да изнајдат компромисно решение, земјата да се применува на Република Севрна Македонија, изјави за „Фронтлајн“, Исмет Рамадани – политички аналитичар.
Веднаш после тоа, додава нашиот соговорник, нашата земја ја доби поканата за членство во НАТО, а само после една година стана полноправна членка на Алијансата.
– Дебатата и контроверзите во врска со компромисот за името никогаш не престануваа и сè уште траат, но едно е јасно и потврдено, РСМ е членка на НАТО, ги отвори преговорите со ЕУ. Денеска нашата земја е во сојуз со најдемократските и воено-политички земји. РСМ ужива извонредно почитување и углед во демократскиот свет. Затоа, настрана популизмот со ирационални политички флоскули во однос на нашиот јужен сосед. нема никаков политички и дипломатски бенефит, после шест години да отвориме проблеми за нешто што е затворено со меѓусебен и меѓународен договор. Секое враќање назад ќе има реперкусии за нашиот севкупен напредок во демократскиот свет, констатира нашиот соговорник.
На 17 јуни 2018 година, во малото село Нивици (Псарадес) на брегот на Преспанското езеро од грчка страна, Скопје и Атина го потпишаа Договорот од Преспа. Договорот беше постигнат во времето на владеењето на СИРИЗА во Грција и СДСМ во Македонија, а го потпишаа тогашните министри за надворешни работи Никола Димитров и Никос Коѕијас во присуство на тогашните премиери Зоран Заев и Алексис Ципрас, посредникот во преговорите Метју Нимиц, поранешниот еврокомесар за проширување Јоханес Хан, поранешната висока претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност Федерика Могерини и други високи меѓународни претставници, како и претставници на двете земји.
Осум месеци по потпишувањето и откако беше ратификуван во нашето Собрание и во грчкиот Парламент, Договорот, на 12 февруари 2019 година и официјално стапи во сила. Подоцна земјата стана 30-та членка на НАТО и делумно се отвори патот за членство во Европската Унија.
Дестан Јонузи
