Археолозите во југоисточен Мексико открија дека најстарата и најголемата позната мајанска градба, изградена пред околу 3.050 години, а била користена околу 300 години, всушност била симболична репрезентација на универзумот. Објектот, наречен Агуада Феникс (Aguada Fénix), бил направен целосно од земја, а не од камен, и го претставува најстарото монументално архитектонско дело на мајанската цивилизација.
Истражувањето, објавено во списанието Science Advances, открива дека оваа вештачка платформа (околу 1,4 километри долга и 400 метри широка), со патишта, канали и процесионални коридори, го следи моделот на космосот според мајанските верувања — во форма на голем крст со ритуален центар исполнет со жад и пигменти во четири бои што ги претставуваат насоките на светот: сино за север, зелено за исток, жолто за југ и црвено за запад.
„Тоа е модел на универзумот. Маите верувале дека вселената е уредена според крстовиден образец, поврзан со текот на времето,“ објаснува професорот Такеши Иномата од Универзитетот во Аризона, водечки автор на студијата.
Светилиште усогласено со календарот
Истражувачите утврдиле дека источно-западната оска на споменикот се совпаѓа со изгрејсонцето на 17 октомври и 24 февруари, што укажува на поврзаност со мајанскиот ритуален календар од 260 дена. Главната платформа, висока околу 15 метри, можела да прими повеќе од 1.000 луѓе за церемонии и обреди.
Симбол на заедничка работа, а не на власт
За разлика од подоцнежните мајански градови како Тикал и Теотихуакан, Агуада Феникс нема пирамиди, статуи или палати. Археолозите не нашле докази за кралеви или елити, што сугерира дека градбата била создадена колективно, без присилна работна сила.
„Ова откритие ни покажува дека луѓето можеле да создадат големи нешта преку заедничка организација и верување, а не преку хиерархија,“ вели Иномата.
Скриена под земја илјадници години
Локацијата била идентификувана со LiDAR технологија, која преку ласерско скенирање од воздух открива структури под густата вегетација. Денес, поголемиот дел од платформата се користи за земјоделие, а нејзината форма тешко се забележува од земја.
Каналите и езерцето, чиј вкупен волумен бил 193.000 кубни метри и се чини дека немаат практична намена, би одзеле 255.000 работни дена од страна на еден поединец. Главното плато, кое има волумен од 3,6 милиони кубни метри, би барало 10,8 милиони работни дена, се наведува во студијата. Каналите се чини дека не се завршени, додаде Иномата.
Според професорот Стивен Хјустон од Универзитетот Браун, „ова откритие е од клучно значење, бидејќи покажува дека концептот на светот уреден според четирите насоки и боите поврзани со нив постоел уште во најраните денови на мајанската култура“.
Редакција Фронтлајн
