На предлог на Министерството за правда на вчерашната седница е утврден Предлог-законот за изменување на Законот за матична евиденција со кој ќе се овозможи признавање на родовиот идентитет на трансродовите лица согласно позитивното меѓународно законодавство и почитувањето на сите човекови права.
„Пол се однесува на физичките карактеристики на поединецот (репродуктивен систем, хромозоми, хормони) според кои се назначува полот. Родов идентитет се однесува на внатрешното и индивидуално доживување за род на секое лице, кое може или не кореспондира со полот кој што е одреден со раѓање, вклучително личното чувство за телото и други манифестации на родот, вклучително име, облека, говор и манири“, стои во текстот на предложените измени.
Како што наведува министерството за правда, меѓународните стандарди за човекови права го признаваат правото на лицето на родов идентитет (gender identity). Почитувањето на родовиот идентитет вклучително и право на правно признавање од страна на државата е дел од правото на приватен живот, кое што се гарантира со Уставот на Република Северна Македонија и меѓународните конвенции за човекови права.
„Правното признавање на родот е процес во кој поединецот може да ја промени ознаката за пол во матичната евиденција и на тој начин државата да го признае неговиот вистински род. Правото на транс луѓето да добијат документи кои ќе го рефлектираат нивниот родов идентитет е клучно за тие да можат да функционираат соодветно во општеството и да бидат заштитени од низа повреди на човековите права, вклучувајќи ја дискриминацијата при вработувањето, физичките и вербалните напади, како и ограничувањето во склучувањето на брак и пристапот до добра и услуги“.
Меѓудругото, во документот се истакнува дека во законодавството на Република Северна Македонија не постои правна рамка за правно признавање на родот и дека Северна Македонија е една од десетте земји во Советот на Европа каде правното признавање на родот не е достапно (покрај Албанија, Андора, Ерменија, Кипар, Грузија, Лихтенштајн, Монако, Сан Марино и Србија).
Подготовката на законски измени започна во февруари 2019 година, откако во јануари истата година Европскиот суд за човекови права пресуди дека на лицето X било повредено правото на приватност и правото на ефикасен правен лек во текот на процедурите за промена на полот во Македонија. Според одлуката, државата треба да му исплати обештетување од 9.000 евра на ова трансродово лице.
Поради недостиг на јасно утврдена законска постапка, трансродовите луѓе ги користат постојните закони за делумно усогласување на податоците во документите за идентификација со својот родов идентитет. Законот за лично име им овозможува на трансродовите луѓе да го променат своето име ако тие ги исполнуваат условите што се применуваат за сите граѓани, без исклучоци за трансродовите луѓе.
Секој граѓанин на Република Северна Македонија кој има наполнето 18 години, деловно способен и кој не е во брак има право на правно признавање на родот во постапка уредена со овој закон. Во постапката за правно признавање на родот секое лице од став 1 на овој член може да ја промени ознаката за пол во матичната евиденција и на тој начин се признава родовиот идентитет, а правното признавање на родот ќе биде признато во сите области.
Извор: слободенпечат.мк
