Пишува: ЕРОЛ ШАЌИРИ
Мицкоски сака да гласа за уставните измени но од позиција на власт.
ДПМНЕ е „апсолутна константа“ во политичка смисла, односно во начинот на политичко делување. Истата реторика, истиот пристап, истиот наратив, цели 30 и „кусур“ години од кои пола биле на власт. Никогаш не донеле или пак биле дел од значајна историска одлука за македонската државност. Тоа е многу интересно. Делувањето е непроменливо, кога во опозиција борба за власт преку деструктивно политичко однесување и одбивање на било каква вклученост во процес оценет како битен за државата, а кога во позиција, борба за одржување на власта преку избегнување на носење тешки одлуки. И секогаш во име на „заштита на интересите на македонскиот народ“, скриени под тој квази патриотизам во кој секогаш бараат оправдување за своите постапки. Самопрогласени „единствени чувари“ на интересите на Македонците, за ова сум пишувал и пред неколку години: Монополизацијата на „патриотизмот“ и уништувањето на македонското општество – Слободен печат (slobodenpecat.mk).
Затоа велам „апсолутна константа“, која по дефиниција не се менува при промена на условите, така и ДПМНЕ во политичка смисла, без разлика кои се условите, дали има внатрешна криза, дали има економска криза, енергетска, пандемија, регионален конфликт, војна, па и услови за потенцијална светска војна, „ма јок“.
Не знам дали сте приметиле, но ние се соочуваме со еден интересен политички феномен. Секаде во светот по правило сите општествени чинители почнувајќи од државниот апарат преку институциите, политичките партии, граѓанскиот сектор па се до поединецот, се прилагодуваат на промените и предизвиците што ги носи времето, дали на локално или глобално ниво сеедно, веќе набројав, од економски кризи, пандемија, па се до војни. Само во „Macédoine du Nord” е обратно, сите мора да се прилагодуваат на ДПМНЕ, односно на нивното (не)делување. И на оваа тема сум пишувал пред неколку години, еден извадок од тој текст ќе земам: „Гледано низ теоријата на Диркем, ВМРО-ДПМНЕ како дел од општествената структура никако не работи во полза на одржување на стабилноста и нормално функционирање на општествениот организам, напротив, дали во позиција дали во опозиција, тие се секогаш причината за нарушување на таа стабилност/нормалност. Гледано низ призма на Парсоновата теорија, општествен еквилибриум со ВМРО-ДПМНЕ е невозможен дури ни како теоретска преференца. Тенденција е на секој општествен систем откако ќе се вознемири да се врати во првенствената состојба, но ВМРО-ДПМНЕ секогаш предизвикува такви длабоки вознемирувања што веднаш го фрла општествениот систем во тотален хаос од кој ни треба многу време да излеземе“. Операција на слепо црево – Слободен печат (slobodenpecat.mk)
Последната таква адаптација кон (не)политиките на ДПМНЕ на македонската политичка сцена се случи неодамна што очигледно создаде огромна паника кај нив, а тоа е групирање на повеќе политички сили со тенденција за формирање на еден голем блок што за ДПМНЕ претставува опасност да никогаш повеќе не помирисаат власт. За оваа идеа сум разговарал одамна, ми беше аргументирано и прифатено од моја страна дека таков потез може да ги разбуди латентните националисти и дополнително да се зајакне ДПМНЕ, но сега овој потез изгледа дека е неминовен, но за ова подолу.
И за ова сум пишувал во неколку наврати, најголем фактор што ДПМНЕ е такво какво што е, односно зошто не може да излезе од таа матрица и да се реформира е нивното стабилно гласачко тело од 300 илјади во секој момент. Оваа партија никогаш не била и нема да биде казнета на избори од своите гласачи, без разлика на (не)политиките што ги водат, побогу, па дури и после таквите скандали откриени преку „бомбите“ оваа партија беше победник на изборите со најмногу добиени гласови. Впрочем, оваа нација по самоизјаснување е рангирана како една од најнесреќните во светот, е па како може несреќни граѓани да носат среќни одлуки на избори, така? Шегата на страна, Мицкоски имаше неколку прилики да отстапи од деструктивните политики, да се отклони од таа матрица и да ја претвори ДПМНЕ во европска партија, но секогаш избираше да биде политичар, а не лидер. Политичарот секогаш ги усогласува своите ставови кон популарното јавно мислење, лидерот од друга страна носи тешки одлуки дури и кога не се во склад со сентиментите на јавноста. Во една дискусија со член на ДПМНЕ кога обвинив дека „сепак претеруваат“ ми одговори со „мораме, затоа што членството мисли дека сме станале меки и може да се прелее во Левица“. Толку на таа тема.
И кога меѓународната заедница ја изолираше целосно партијата ДПМНЕ, не гледајќи конструктивен соговорник/партнер, сите врати им беа затворени освен таа на Орбан, „црната овца“ на Европа чија партија беше исклучена од ЕПП и кога изгледаше дека ДПМНЕ ќе мора да се менува, имајќи во предвид и фактот дека веќе ги беа изгубиле коалиционите капацитети (посебно албанските политички партии) се случи нешто друго. Истите тие албански политички партии од чисто партиски интереси решија да го рефакторизираат ДПМНЕ и да рушат влада со нив и Левица. Тоа заврши како што заврши, но имаше уште еден битен момент, предизборен договор за соработка на локални избори. Кога еден член на ААА тогаш го запрашав дали се свесни што прават, не само што ја факторизираат туку дури и соработуваат со партијата чии симпатизери и членови пробаа да го убијат нивниот лидер, дека никако нема да помине кај нивното гласачко тело и дека ќе ги снајде катастрофа, ми одговори, „епа како инаку да дојдеме на власт, а башка што сите Македонци се исти, така да СДСМ, ДПМНЕ нема разлика“ (човекот е инаку магистар по политички науки). Не само што следеше катастрофа на изборите, туку ова доведе и до крај на политичката кариера на нивниот лидер. БЕСА од друга страна го стори истото за повеќе власт, неможејќи внатре владата да се избори со влијанието на ДУИ, заврте грб на коалицијата која ги воскресна како партија и решија да седнат со луѓе чии залагања се апсолутно спротивни на нивните.
Видете, едно треба да се разбере, сите овие албански политичари се фрустрирани од Али Ахмети и ДУИ и во неколку наврати се обидоа да го победат во неговата игра, класична грешка. Упорно се обидуваат да го задржат етничкиот наратив во политичкиот дискурс, впрочем поголемиот дел од нив не можат да се снајдат во политиката без тој наратив (со чест на исклучоците), немаат што друго да понудат, нема што да понудат на Албанците како прво, а да не зборуваме за државата, празни се, без визија, „без чувство за осет“. Па така ќе имате изјави од типот на „заедница на албански општини“, „Тетово е албански главен град“ и така-натаму, но апсолутно без никаков ефект иако поголемиот дел од Албанците потпаѓаат на тој наратив, знаете зошто? Затоа што на другата страна е Али Ахмети, човекот кој ги донесе Албанците во Македонија таму каде што се, човекот кој ќе се изучува во учебниците по историја. Само Ахмети може да го контролира таквиот наратив, колку, каде и кога и само кога е вбризган од него е сфатен сериозно. Додека гореспоменатите испади на Гаши и Касами наидоа на потсмев и критики по што следеа објаснувања/оправдувања, Дехари со својата прослава „10 години албанско владеење со Кичево“ не чувствува ни сходно да одговори на критиките, ете тоа е разликата, тоа не можат да го разберат другите албански политичари, а немаат со што друго да се борат во политичкиот ринг, кариерите им се изградени преку тој наратив на „виктимизација“ на Албанците. Затоа „белокосиот“ е 3 чекори пред нив, беше доволно паметен да го отфрли наративот на виктимизација велејќи дека Албанците се сега рамноправни (благодарејќи нему се разбира), додека етничкиот романтизам ќе го користи чат-пат, по потреба, но под строга контрола и тоа е реалноста.
Неколку колумни сум напишал со критики кон ДУИ, последната, најжестоката беше кон Али Ахмети со кампањата „pse jo“, аргументирајќи дека е дефокус од реалните проблеми, дека нема никакви пречки Албанец да биде премиер, но за тоа треба политички договор имајќи предвид распределбата на мандатите, дури му посакав и пензија, но бев во грешка. Не бев во грешка кога пишував за конечно исфрлање на етничкот наратив од јавниот дискурс, туку за моментот. Али Ахмети мораше да ги врати гласовите изгубени поради коалицирањето со ДПМНЕ и Груевски, не беа малку беа 60 илјади и успеа во тоа, едноставно целата кампања во двата блока се зборуваше само за тоа и Ахмети доби тоа што бараше, се запаливме како млади „бабуни“ тогаш, но од денешна гледна точка тоа беше едноставно маестрален политички потез. Претходно го прати Груевски во егзил, го прекрши својот „Мајски договор“ увидувајќи дека со него не може државата напред (се разбира и под притисок на меѓународниот фактор) и со тоа стана клучен фактор за евроатланските интеграции на земјата, заедно со СДСМ се разбира. Да не нè изиграше Европа со непочнувањето на преговори како беше договорено по потпишувањето на Преспанскиот договор мислам и ќе отидеше во пензија. Значи да повторам, го напушти наративот на виктимизација, почна да говори за европски пат, договори, регионални иницијативи, проекти, коридори, зелени агенди (без разлика колку е исполнето од таа агенда, наративот го потенцирам) и во исто време почна да се чисти од некои „потрошени“ структури внатре партијата, оставајќи ги другите албански политички партии со „прстот во уста“. Така и големата победа на Касами во Тетово (како пример) е индиректно дело на Ахмети, на сите анкети Теута Арифи губеше, сепак Ахмети ја остави да се кандидира (ја исчисти), било кој друг кандидат на ДУИ ќе му донесеше победа. И што направи и прави албанската опозиција, знаејќи дека пред Албанците не поминува говор против Али Ахмети започнаа кампања против Груби, Османи и така-натаму, истото што го прави и таканаречената „огнена група“ немајќи доволно „кохонас“ да зборуваат директно против Ахмети затоа што луѓето кои наводно ги напаѓаат се поставени од самиот Ахмети. Нејсе, имам чувство дека доколку „огнените“ малку не се „оладат“ ќе им следи потоп. Истото се однесува и на БЕСА и Алтернатива доколку не се приклучат на возот, Таравари и ААА изгледа ја разбраа ситуацијата. Значи следи „европски блок“, СДСМ и партнерите, ДУИ, најверојатно и ААА во широка коалиција, доколку е потребно и на заедничка листа (валда нивните анализи ќе го детерминираат тоа), со што се губат сите шанси на ДПМНЕ да формира влада, во двата случаи. Не знам што е слоганот „Тој доаѓа“, но јас да сум на местото на Ковачевски, Ахмети, Таравари би распишал избори заедно со претседателските, би поставил кандидат Албанец, надпартиски и почитуван од сите заедници, со што излезеноста кај Албанците ќе биде максимална со што би се неутрализирале овие „разочараните“ што не гласаат.
Да се вратам на ДПМНЕ и нивната паника поради ова. Потпретседателот Николовски мафташе со рачињата во парламентот, „Македонците ќе отишле во планина“, не бе пријателе, се изгореа Македонците со вас, последен пат на „27 Април“, лежат во затвор додека вие удобно си продолживте со политика без грам чувство за одговорност или пак каење, заборави тоа. Нема да „гинат“ Македонците само за вие се вратите на власт и свесни сте за тоа. Затоа мислам дека на средбите со меѓународните претставници освен се разбира она „им кажавме дека не мрдаме ни милиметар“ ДПМНЕ всушност ги моли за притисок врз албанските партии да сепак коалицираат со нив во случај да имаат бројки за да формираат влада и ги гласаат уставните промени, СДСМ никогаш не би блокирал кога е во интерес на државата. Убеден сум дека сакаат да гласаат но од позиција на власт, но дали е за ова е веќе доцна? Да сум јас на местото на Ковачевски би дал и предвремени избори како опција (како бараат ДПМНЕ), но само под еден услов, ДПМНЕ јасно да каже за време кампањата дека по изборите уставните измени ќе се гласаат веднаш, без разлика кој ќе формира влада, нека биде натпреварот фер, нека знаат гласачите од двата табора што следи. Лицемерието мора да се разоткрие, никогаш не се работело за „интересот на Македонците“, секогаш било борба за власт по секоја цена.
Постојат уште две малку веројатни опции за излез од ситуацијата, едната е Бугарија под притисок на ЕУ да попушти со оглед на тврдоглавоста на ДПМНЕ и да ги пролонгира измените се до фактичкото гласање за влез во ЕУ, со што би дошло до целосен крај на оваа партија, а втората опција е моја препорака до ДПМНЕ која вреди да се разгледа, но треба согласност од сите партии. Прво, СДСМ, ДУИ и другите албански партии формираат широка предизборна коалиција со што рековме ДПМНЕ ги губи секако изборите, но ќе ја искористи таа коалиција како оправдување пред своите гласачи за да ги бојкотира изборите, но под рака со „лево-десните“ се разбира. Со власта се договара распишување на предвремени една или две година подоцна, а пред граѓаните многу лесно, еве го соопштението: „СДС и Албанците продолжуваат да работат на штета на државата и продавање на државните интереси по секоја цена, оваа коалиција е доказ. ДПМНЕ нема да учевствува во нивните нечесни игри и нема да биде дел од предавничкото внесување на Бугарите во Уставот, затоа и ќе ги бојкотира изборите со што таквата влада ќе биде нелегитимна и запаметена како предавничка во историјата на Македонија“. „Вин вин“, ем нема да бидете „предавници“ ем ќе дозволите сепак државата да оди напред.
Да го звршам ужасно долгиот и досаден текст со малку сериозност, а тоа е насловот. Цел живот сум гневен на ДПМНЕ поради тие националистички и фашистички пароли од типот „за Шиптари гасна комора“, “Мртов шиптар добар шиптар“ и слично, но кога подобро ќе размислам тоа на Албанците всушност им помогна, им даде мотив и затоа се денес рамноправни, но штетата на ДПМНЕ врз сограѓаните Македонци е огромна. Секогаш кога се говори за национализам и вакви манипулации со народ неизбежно е да се спомене брилијантното писание на Данило Киш, еве исечок: „Национализмот е пред се параноја. Колективна и поединечна параноја. Како колективна параноја таа е последица на зависта и стравот, а над се последица од губење на индивидуалната свест; според тоа, колективната параноја не е ништо друго туку збир од индивидуални паранои доведен до пароксизам“. Киш го споменува и еден од јунаците на Сартр, роднината Жил чија единствена особина е да умее да пребледи секогаш кога ќе се спомене една тема, Англичани.
ДПМНЕ тоа прави од Македонецот (тие под нивно влијание), темите се менуваа, Албанците, Србите, Грците, сега се Бугарите. Роднината Жил заменете го со Сашко (случајно го одбрав не поради академик Коцарев). Сашко умее да пребледи секогаш кога ќе се споменат Бугарите. „Тоа бледило, тоа тресење, таа негова тајна да пребледе на секое спомнување на Бугарите, тоа е единственото негово општествено битие, тоа го прави значаен, омрaзата спрема Бугарите е причината за неговото постоење.“
Трагично е ова другари, прво извинете се, берете памет и ослободете го Македонецот, пуштете го во Европа со македонски/европски пасош. Затоа што вака како сте тргнале власт никогаш нема да видите, голема е тоа цена за вас, но преголема за Македонците и државата. И да, Македонец со македонски јазик, секоја друга интерпретација е манипулација.
Текстот е личен став на Авторот. Дозволено е преземање на текстот според лиценцата Creative Commons 4.0.
