Во јавноста одамна кружи предупредувањето дека „јадењето после 20 часот дебелее“ и дека доцната вечера е по дифолт штетна за организмот. Но што точно вели науката? Дали часовникот на ѕидот е важен колку и тоа што и колку јадеме? Истражувањата покажуваат дека времето само по себе не е главниот виновник, туку физиологијата, навиките и квалитетот на храната имаат многу поголемо влијание врз телесната тежина и метаболизмот.
Што точно вели науката?
Според повеќето нутриционистички студии, не постои биолошки механизам кој вели дека храната магично станува „полуоштетна“ после 20:00 часот, затоа што човечкото тело не функционира по часовник, туку по циклуси на внес и трошење енергија. Сепак, научниците забележале дека доцното јадење често се поврзува со однесувања кои индиректно можат да доведат до добивање на тежина, како што се консумација на калорично брза храна, јадење пред телевизор без контрола на порции, прескокнување на појадок следниот ден, поголема дневна глад и нарушен сон.
Истражување на Harvard Medical School покажува дека луѓето кои јадат многу доцна често имаат покачено ниво на грелин, хормонот на глад, и пониско ниво на лептин, хормонот на ситост, што може да предизвика поголем внес на калории во текот на денот. Други студии, како оние објавени во The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, забележуваат дека внесувањето храна непосредно пред спиење кај некои луѓе може да доведе до послаб квалитет на сонот, а сонот директно влијае на хормоните поврзани со апетитот и метаболизмот.
Но, важно е да се нагласи дека доцната вечера не е автоматски штетна. Многу култури, вклучително и медитеранските, редовно вечераат по 21 часот, без повисоки стапки на дебелеење – што укажува дека најважно е количината и разновидноста на храната, а не времето. Ако оброкот е умерен, балансиран со протеини, здрави масти и сложени јаглехидрати, организмот нема проблем да го преработи. Разликата се појавува кога доцната вечера е единствен оброк во денот, е многу изобилна, или доаѓа како резултат на стрес, емоционално јадење или хаотичен распоред.
Науката затоа предлага практичен пристап: повеќето луѓе се чувствуваат подобро кога последниот оброк е 2–3 часа пред спиење, бидејќи телото има време да го започне варењето и да избегне горушица, рефлукс и прекинат сон. Но, ако некој стигне до дома во 20:30 и јаде нормална порција, тоа не претставува ризик само поради времето. Клучно е вкупниот калориски баланс во текот на денот, а не точната минута на вечера.
Мит или Вистина
Мит. Јадењето после 20 часот само по себе не е штетно. Она што има вистинско влијание е квалитетот на оброкот, навиките, количината и тоа колку блиску до спиење јадете. Ако ја одржувате рамнотежата и внимавате на вкупниот внес на калории, телото нема проблем со доцна вечера.
Редакција Фронтлајн
