На денешен ден, 29 Ноември, во поранешна Југославија се одбележуваше Денот на Републиката – празник што со децении беше еден од централните симболи на државноста на Социјалистичка Федеративна Република Југославија. Со овој датум се поврзува Втората седница на АВНОЈ, одржана во 1943 година во Јајце, на која беа поставени темелите на федерална Југославија како држава на рамноправни народи и републики.
29 Ноември означуваше раскин со монархијата и воспоставување на републиканското уредување, со визија за социјална правда, солидарност и заедничка иднина. Под водство на Јосип Броз Тито, новата држава се обидуваше да гради модел што ќе биде надвор од блоковските поделби, што подоцна ќе ја позиционира Југославија како значаен фактор во Движењето на неврзаните.
За генерации граѓани, Денот на Републиката беше повеќе од официјален празник – беше чувство на припадност, долги неработни денови, школски приредби, државни свечености и уверување дека иднината може да се гради заеднички. Истовремено, денес овој датум се памети и низ различни, често спротивставени перспективи – како носталгичен симбол на стабилност и социјална сигурност, но и како дел од систем кој со текот на времето не успеа да ги издржи сопствените противречности.
Иако Социјалистичка Федеративна Република Југославија повеќе не постои, 29 Ноември останува дел од колективната меморија на просторот што таа го опфаќаше. Денот денес не се одбележува официјално, но и понатаму потсетува на еден историски проект во кој идејата за заедништво, еднаквост и солидарност имаше централно место – идеја што и денес повторно се преиспитува, во поинакви околности и со нови предизвици.
