Дел од веб-страниците на институции и организации во Европа на 21 октомври привремено престанаа да работат. Причината беше откривање сериозни слабости во PHP (Personal Home Page / PHP: Hypertext Preprocessor) – технологија што многу веб-страници ја користат за да прикажуваат содржини, обработуваат формулари и комуницираат со бази на податоци. Исклучувањето беше превентивна мерка за да се намали ризикот од напад додека се подготвуваа поправките.
Но тоа не значи дека сите тие страници биле хакирани.
За повеќето посетители, PHP е невидлив: тој работи зад страницата што ја гледаме на екранот. Но, ако има пропуст во таа основна технологија, последиците може да се прошират на многу различни веб-страници одеднаш. Меѓу погодените системи може да бидат и познати платформи како WordPress, Drupal и Joomla. Затоа предупредувањето не се однесува само на ИТ-компании, туку и на институции, медиуми, училишта, бизниси и други организации што одржуваат веб-страници.
Истражувачите откриле дека напаѓач би можел, преку интернет, да искористи ранлив сервер без да има корисничка сметка или лозинка. Во зависност од системот и неговите поставки, тоа би можело да овозможи преземање податоци, менување на содржината или нарушување на работата на страницата. PHP објави безбедносни поправки на 21 октомври, а британскиот Национален центар за сајбер-безбедност ги повика организациите итно да ги ажурираат своите системи. Ако не можат брзо да го направат тоа, им препорача да ги ограничат или привремено да ги исклучат изложените услуги.
Дел од пропустите биле откриени со помош на вештачка интелигенција. Компаниите Calif и Wiz ги пријавиле во август, а развојниот тим на PHP и безбедносни партнери работеле на поправки пред деталите да станат јавни. Случајот покажува дека вештачката интелигенција може да им помогне на истражувачите да пронајдат проблеми што долго останале незабележани. Но истите алатки можат да им помогнат и на напаѓачите побрзо да бараат начини за нивна злоупотреба.
Според податоците наведени од Reuters, PHP се користи на речиси 70 проценти од веб-страниците кај кои може да се утврди програмскиот јазик. Тоа не значи дека секоја од нив била изложена или нападната: ризикот зависи од верзијата и поставките на системот. Засега нема потврдени информации дека конкретни институции во Северна Македонија биле погодени. Сепак, случајот е потсетник дека и услугите што секојдневно ги користиме зависат од софтвер што мора редовно да се одржува и заштитува.
TECH FRONT
