пишува: ПЕТРИТ САРАЧИНИ
Сè додека поимот „Македонија“ и придавката „македонски“ за многумина има етнички ексклузивитет и ја поврзуваат само со Македонците како народ, невозможен е граѓански концепт по европски терк во Северна Македонија.
Невозможно е Македонија да биде само на Македонците во етничка смисла, а да биде граѓанска држава!
Невозможна е граѓанска држава, во која едни се НАРОД со предимство и „стопани“, а други се МАЛЦИНСТВА и „кираџии“! Невозможно е да велиме дека градиме граѓанска држава, а сите „граѓански“ устави на земјава да имаат дефиниции во кои граѓаните се во различни категории – народ, делови од народи, националности, народности, малцинства – врз основа на етничката припадност.
Невозможен е граѓански концепт во мултиетничка земја со ексклузивитет на еден јазик! Погледнете ги европските земји кон кои стремиме и што се мултиетнички како нас. Да, тие не означуваат етничка припадност во лични карти, но ги признаваат јазиците на нивните етнички заедници на еднаква основа во сите документи!
Погледнете ги Белгија, Швајцарија, Данска, Финска и други, и сетете се како јавноста ја масакрираше „двојазичноста“ кај нас. А замислете тек што би било кога на личните карти би користеле 4 јазици како Белгијците или Швајцарците.
За да бидеме таква граѓанска држава и да не се „бележиме“ во личните карти, драги мои, треба да станеме прво такви граѓани, да разбереме дека сите сме еднакви, дека поимот „Македонија“ ни припаѓа на сите, и дека никој нема ексклузивитет на неа.
Ние не сме таму ни оддалеку, но нашите системски решенија, такви какви што се, се прилично соодветни на нивото на свесност а богами и на нивото на лицемерие во општеството. За среќа, тие ни овозможија да излеземе од вителот на директни конфликти меѓу заедниците и да отпочнеме процес/општествен дијалог, во кој ќе се обидеме сите да станеме еднакви, онака како што формално ни гарантира нашиот Устав.
Но, немојте да мислите дека и европските мултиетнички општества дошле таму каде што се на лесен начин и дека сегашните решенија им текнале веднаш.
Нашата несреќа е во тоа што сме препаметни, попаметни дури и од Белгијци, и од Швајцарци. Не сакаме да учиме од туѓите искуства, па изгледа, ќе мораме и овој пат, на потешкиот начин.
