На 23 декември 2017 година, Христијан Мицкоски, на 40 годишна возраст, беше избран за претседател на ВМРО – ДПМНЕ. Oд вкупно 438 делегати, кои гласаа на 16-от вонреден конгрес на ВМРО-ДПМНЕ, 376 делегати гласаа „за“, а имаше и 52 неважечки ливчиња. Според медиумите, и неговиот претходник Никола Груевски бил за одлуката токму Мицкоски да ја наследи неговаа функција. Груевски, по речеси две години откако ВМРО-ДПМНЕ доби нов лидер, побегна од земјава и побара политички азил во Унгарија, каде и ден-денес престојува.
Од изборот на Мицкоски поминаа четири и пол години, а тој сè уште не „бидна“ македонски премиер, иако неговата реторика, како и на неговата политичка партија, во изминатите години беше многу позната, барање оставки од функционери на власта и секако, барање на предвремени парламентарни избори.
Мицкоски и познатата реторика – барам „брзи“ предвремени избори
На 1 јуни 2017 година, истата во која во декември Мицкоски го наследи Груевски, премиер на Македонија стана Зоран Заев и на таа функција остана до 3 јануари 2020. Кратко потоа оваа позиција ја презема Оливер Спасовски, а на 31 август 2020 година Заев го враќа премиерското место по победата на десеттите по ред парламентарни избори во Македонија, одржани на 15 јули 2020 година.
Заев и Мицкоски одржаа неколку лидерски средби, но нивниот однос во јавноста беше оквалификуван како маче-куче.
Хронологија на барање оставки и предвремени избори
На 17 јуни 2018 година се потпиша Преспанскиот договор меѓу Македонија и Грција по тридецинскиот спор за името, а истиот стапи на сила во февруари 2019 година. Меѓународниот договор го потпишаа министрите за надворешни работи на Грција и Македонија, Никос Коѕијас и Никола Димитров, и посредникот на ООН за спорот за името на Македонија, Метју Нимиц. Договорот беше посочен како голем успех за тогашните премиери на Грција и Македонија, Алексис Ципрас и Зоран Заев, а се закитија и со неколку престижни награди за мир.
Според договорот, Република Македонија го промени своето официјално и уставно име во Република Северна Македонија, ерга омнес, а Грција го призна државјанството на соседната земја како македонско/граѓанин на Република Северна Македонија, се согласи да го именува официјалниот јазик на соседната земја како македонски и се обврза да не го попречува членството на соседната земја во меѓународните организации.
Мицкоски тогаш изјави дека побарал од Заев обврзувачки, а не консултативен референдум. Мицкоски, исто така, потенцираше дека опозицијата може веднаш да излезе на предвремени парламентарни избори, доколку претходно „власта ги обезбеди истите услови кои СДСМ ги доби на последните парламентарни избори“
И во јуни 2019 имаше барањата за оставка од Владата и предвремени избори од Мицкоски, а повод за тоа беше одлуката на европските лидери да го одложат донесувањето на одлуката за отпочнување на преговори за членство со Северна Македонија и Албанија, на средбата на министрите за надворешни работи на земјите членки на ЕУ. Против одлуката за отпочнување на преговори за членство беше Франција.
Само Франција ја блокираше Северна Македонија, додека Холандија и Данска го поддржаа Скопје, но се спротивставија на амбициите на Тирана. Финска предложи случајот со Албанија да се одвои од тој на Северна Македонија, но Франција не се согласи со тоа, се наведува во текстот.
На 19 јули, 2019 година, Мицкоски по средбата со лидерот на Движењето БЕСА, Биљал Касами, обвини дека власта ги закочила ЕУ интеграциите и дека е заглавена во корупција и исто како и Касами побара предверемни парламентани избори.
„Беше констатирано дека актуелната власт ги има закочено интеграциските процеси кои треба да се динамизираат со крупни реформи кои досега не се реализирани. На средбата беше посочено дека останува акутен проблем постоењето на корупција на високо ниво, отворени сомнежи за криминал на раководни структури на власта, како и сериозни аномалии и отсуство на волја за воспоставување на владеење на правото и правната држава“, пишуваше тогаш во сооштението на ВМРО-ДПМНЕ.
Иако хронолошки, Договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија беше потпишан пред Преспанскиот, или на 1 август 2017 година и ден-денеска е оспоруван, „непочитуван“ и проблематичен. Во 2017 годна тогашниот генерален секретар на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски го нарече проблематичен и дека е загрижен за македонскиот идентитет. Сепак, иако Мицкоски во својата татковина силно го критикуваше Договорот, сепак за вереме на постетата на тогашниот бугарски премиер, Бојко Борисов, Мицкоски рече дека го поодржува Договорот за добрососесдство.
Договорот ги разбуди демоните од минатото и создаде нови во сегашноста.
Предвремени парламентарни избори 2020 година
Десеттите по ред парламентарни избори кои беа предвремени се одржаа летотото 2020 година, на 15 јули. Изборите во 2020 година според нивниот редовен датум требале да се одржат на 11 декември, но најголемата опозициска партија ВМРО-ДПМНЕ, предводена од Мицкоски се обидуваше од есента 2019 година тие да се одржат пред време.
Тогашниот премиер Зоран Заев, прво сметаше дека изборите треба да бидат редовни, оценувајќи дека периодот пред редовниот датум на изборите е „економски драгоцен за целата трансформација“.
Клучен за одлуката за предвремени избори бил состанокот на Европскиот совет одржан на 17 и 18 октомври 2019 година кога земјите-членки на ЕУ не одредиле датум за пристапни преговори за Македонија и Албанија. Два дена подоцна се одржала средба на водачите на македонските парламентарни политички партии заедно со претседателот Стево Пендаровски, каде било одлучено да се одржат предвремени избори на 12 април. Поради ковид-пандемијата, истите се одржаа на 15 јули.
Од спортскиот аеродром „Стенковец“ во Скопје каде се одржа Отворен ден за приказ на воздухоплови кој е дел од вежбата „Swift Response 22“, премиерот Ковачевски вчера рече дека лидерска средба може да има, но за прашања кои се стратешки, кои значат подобар живот на граѓаните и кои се однесуваат на справување со енергетската криза.
„Лидерска средба заснована на уцени и закани, а го гледаме претседателот на ВМРО ДПМНЕ одбројува како во некој лош акционен филм, таква лидерска средба нема да има, тоа е ставот на сите политички партии, дури и од партии кои се во опозицискиот блок“, истакна Ковачевски.
Бугарското вето
„Бугарија на 17 ноември 2020 година соопшти дека, „во оваа фаза“ не може да ја поддржи преговарачката рамка со Република Северна Македонија, како и одржувањето на првата меѓувладина конференција, затоа што предложениот нацрт не ги одразува бугарските барања и не може да биде поддржан во сегашната форма“, изјави бугарската министерка за надворешни работи Екатерина Захариева по денешниот видео-конференциски состанок на шефовите на дипломатиите на земјите членки на ЕУ.
„Позицијата на Бугарија се базира на рамковната позиција на Парламентот. Повеќе од една година таа и е позната во јавноста, вклучително и на македонските колеги. Таа беше пренесена и пред шест месеци за време на меѓувладината конференција“, рече тогашната министерка за надворешни работи на Бугарија, Екатерина Захариева.
Мицкоски бара средба со Ковачевски, предвремени избори, закани за блокада на Собрание
Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски најави блокада на работата на Собранието, а овој чекор ВМРО-ДПМНЕ го презема за да го принуди владејачкото мнозинство да оди на предвремени избори.
„Сакам да ја потенцирам нашата сериозност, ова нема, ќе повторам, да трае 1-2-3-5 дена, ова ќе трае со недели, а можеби и со месеци се` додека оваа Влада конечно не се вразуми, не седне со опозицијата и не организираме предвремени парламентарни избори“, рече Мицкоски.
Мицкоски побара и средба со премиерот Ковачевски пред десетина дена, и рече дека му дава рок до 10 мај да се изјасни дали ќе одговори на повикот. Во спротивно опозиционерот се закани со како што рече „сериозни и досега непреземени чекори“.
Оваа радикалната политичка мерка како блокада на работата во Собранието и барањето на предвремени парламентарни избори, доаѓа во исклучително чувствителен период за земјава – енергетска криза, економска неизвесност, поскапувања на производи и услуги, штрајкови, бугарското вето, геополитичка нестабилност поради војната во Украина, а до скоро и ковид -пандемијата…
Мицкоски во пандемија – кафана, теретана, собири
Многу критики од Мицкоски кон власта стигнаа во екот на пандемијата. Мицкоски бараше оставки, се жалеше на задоцнети мерки, вакцини, лоша организација и коодринации на власта за време на ковид-криза. Сепак, покрај критиките, имаше и тој испади и примери на несовесно однесување… Партиски собири, митинзи, кафана и теретана.
Мицкоски пак уловен од камери како си оди од теретана? На социјалните мрежи во април 2020 се појави видео снимка, на која се гледа како претседателот на ВМРО-ДПМНЕ Христијан Мицкоски, во спортска облека со спортска торбица и во придружба на неколку бодигарди напушта локал.
Тогашната заменик министерка за внатрешни работи, Славјанка Петровска рече дека Христијан Мицкоски вршел притисок врз член на Внатрешната контрола при МВР за случајот „Теретана“.
„Јас жалам што се прави огромен притисок врз вработените. Нема потреба господинот Мицкоски да се јавува телефонски кај дополнителниот помошник за внатрешна котрола и да врши притисок овој случај побрзо да се заврши. За тоа имам службена белешка од дополнителниот помошник министер на одделот на внатрешна контрола дека му било јавено побрзо да се реши овој случај, бидејќи Мицкоски имал притисок од јавноста“, рече Петровска.
Исто така, во јуни 2020, на социјалните мрежи се појави кратка видео снимка од која се гледа како се движи Христијан Мицкоски пред да замине кон на кафаната на улица Боемска, каде што се случи инцидентот со пазарните инспектори, а Мицкоски беше главниот актер кој се криеше во кафаната. Тогаш беше воведен полициски час.
24 часа до радикални мерки на ВМРО-ДПМНЕ
ВМРО-ДПМНЕ и денеска, 24 часа пред истекот на дадениот рок на премиерот Ковачевски, да повика на средба, не прпуштија преку соопштение да се пофалат дека сите анкеи укажуваат на тоа дека се потребни предвремени парламентарни избори. Чии анкети, кој ги правел, кадем ожат да се погледнат, партијата не удостојува со веродостојни информации за граѓаните.
„Анкетите се јасни. Предвремени парламентарни избори час поскоро за промени и иднина“, се вели во нивното соопштение.
Што по 10 мај? Кои промени и каква иднина ги очекува граѓаните?
И. Зафировска
