Претставници на Полското претседателство со Советот на ЕУ и на Европскиот парламент рано изутринава постигнаа договор за ревизија на европската Рамковна директива за отпад. Преговарачите се согласија да воведат обврзувачки цели за намалување на отпадот од храна што треба да се исполнат на национално ниво до 31 декември 2030 година: 10% во преработката и производството на храна и 30% по глава на жител во малопродажбата, рестораните, услугите за храна и домаќинствата. Овие цели ќе се пресметуваат во споредба со износот генериран како годишен просек помеѓу 2021 и 2023 година. По барањето на Парламентот, земјите на ЕУ ќе треба да преземат мерки за да обезбедат дека економските оператори кои имаат значајна улога во спречувањето и создавањето отпад од храна (што ќе се идентификува во секоја земја) го олеснуваат донирањето на непродадена храна што е безбедна за човечка исхрана.
Дополнително се предвидува и намалување на отпадот на храна од малопродажбата, рестораните, прехранбените услуги и домаќинствата за 30 проценти во однос на истиот референтен период.
Договорот предвидува и поттикнување на доброволно донирање на непродадената храна, која е безбедна за консумирање од страна на луѓето, како важен аспект за намалување на отпадот од прехранбени производи.
Кога станува збор за отпадот од текстил, со договорот се предвидува воведување на хармонизирани правила за производителите на текстил и модните брендови, кои ќе мора да работат на намалување на нивниот отпад, како и да плаќаат надомест за негово собирање и третман.
Сите компании, вклучително и помалите, ќе имаат пристап до потребните ресурси и инфраструктура за правилно третирање на отпадот од текстил.
Компаниите ќе имаат период од две и пол години од стапувањето во сила на изменетата директива за усогласување со предвидените обврски поврзани со отпадот од текстил, додека на микропретпријатијата им се дава дополнително уште една година за да ги исполнат овие услови.
Според полската министерка за клима и животна средина Паулина Хениг-Клоска, која го предводеше преговарачкиот тим на Советот на ЕУ, со овој договор Унијата првпат поставува амбициозни цели за намалување на отпадот од храна и за обезбедување поодржливи системи за исхрана.
– Денешниот договор за отпаден текстил, пак, означува значаен чекор напред кон робусна, циркуларна и конкурентна економија на ЕУ, со почитувње на принципот дека плаќа загадувачот, изјави Хениг-Клоска, чија земја е актуелен претседавач на Советот на ЕУ.
Пред да се премине на постапката за усвојување на новите правила, Советот на ЕУ и Европарламентот треба и формално да го одобрат денеска постигнатиот договор. Штом новите правила и формално ќе бидат усвоени, земјите членки на ЕУ ќе имаат рок од 20 месеци да ги имплементираат во своите национални законодавства.
Според статистичките податоци, секоја година во ЕУ во просек се создаваат над 59 милиони тони отпад од храна, што претставува загуба од 132 милијарди евра. ЕУ, исто така, просечно годишно генерира и 12,6 милиони тони текстилен отпад, од кои дури 5,2 милиони тони отпаѓаат на фрлена облека и обувки, што претставува по 12 килограми отпад по лице секоја година.
