Градоначалникот на Букурешт, Никушор Дан, пензиониран математичар и политички центрист, утре ќе се натпреварува во вториот круг од претседателските избори со десничарскиот изборен фаворит Георге Симион, во обид да ја задржи Романија на проевропскиот пат и да ги смири пазарите со формирање нова влада.
Неодамнешна анкета на јавното мислење покажа дека 55-годишниот Ден е во тесно водство пред евроскептикот Симион, кој победи во првиот круг од изборите на 4 мај благодарение на гневот на граѓаните кон етаблираните партии, што доведе до пад на прозападната влада.
Кој и да биде избран за претседател, ќе мора да назначи премиер и брзо да формира нова влада што треба да го намали буџетскиот дефицит, најголем во ЕУ, да ги смири инвеститорите и да избегне пад на кредитниот рејтинг.
– Романија не може да си дозволи авантура во овој момент, му рече Дан на 38-годишниот Симион во неодамнешна дебата.
Романија не може да си дозволи да зборува за предвремени избори. Романија не може да си дозволи да зборува против странските инвеститори, тврдејќи дека ќе ги прифати само оние што ги сака.
Дан вети брзи преговори со проевропските и пронатовските партии и има искуство во преговори за мнозинства стекнати како независен градоначалник на Букурешт во два мандата.
Симион, кој се противи на помошта за Украина и е критичен кон лидерите на ЕУ, рече дека не може да исклучи предвремени парламентарни избори за да го добие премиерот што го сака и владејачко мнозинство.
Ден е математичар школуван на Сорбона со искуство како активист против нелегалната градба и корупцијата, кое го стекнал пред да влезе во политиката. Познат како методичен и смирен семеен човек, тој често ја носи ќерка си на училиште.
Како отворен поддржувач на ЕУ и НАТО, тој вели дека поддршката на Романија за Украина е клучна за нејзината безбедност од растечката руска закана. Тој вети дека ќе се бори против корупцијата и ќе ја намали економската нееднаквост.
– Овие избори не се само избори за претседател на Романија, туку одлучуваат за насоката и лидерството на Романија во наредните години, изјави Зигфрид Мурешан, потпретседател на групата на ЕНП во Европскиот парламент и романски европратеник.
– Проевропскиот претседател ќе најде сила да формира проевропска влада, рече тој.
Руската војна во Украина ја претвори Романија во клучна врска за трговијата со ЕУ на Црното Море и клучен сојузник на источното крило на НАТО.
Шефот на државата претседава со Советот за одбрана, кој донесува одлуки за воена помош, ја надгледува надворешната политика и може да стави вето на гласањата на ЕУ кога е потребен консензус од сите земји-членки.
Додека Ден е посоодветен за гласачите со високо образование кои живеат во големи градови, Симион ја привлекува работничката класа во дијаспората, која има право на глас, и жителите на малите градови и села, кои се чувствуваат запоставени.
Тој води кампања под слоганот „Романија на прво место“, застапувајќи конзервативни политики, евроскептицизам и блискост со американското движење MAGA (Америка на прво место) на претседателот Доналд Трамп.
Симион убедливо победи во првиот круг со 41 процент освоени гласови во споредба со 21 процент за Ден. Најновите анкети покажуваат дека разликата е сведена на ниво на статистичка грешка.
– Дан речиси го стигна до Симион, но мора да ги привлече малите градови и рурални средини, рече Сергиу Мискоиу, професор по политички науки на Универзитетот Бабес-Болјаи.
Утрешните избори се одржуваат шест месеци откако првиот обид за одржување на изборите беше откажан поради наводно руско мешање во корист на фаворитот на крајната десница Калин Георгеску, на кого оттогаш му е забрането повторно да се кандидира.
Симион, кој освои само 14 проценти од гласовите на поништените избори, очигледно ги привлече крајно десничарските гласачи на Георгеску.
Хина /МИА
