Денеска, 24 јануари, во светот се одбележува Меѓународниот ден на образованието, ден посветен на улогата на образованието како темел на демократските општества, економскиот развој и човековите права. Овој ден е востановен од Генералното собрание на Обединетите нации во 2018 година, со цел да се нагласи дека образованието не е привилегија, туку универзално право и јавна одговорност, според UNESCO.
Образованието како глобален приоритет
Според UNESCO, образованието е клучен предуслов за намалување на сиромаштијата, социјалните нееднаквости и конфликтите, како и за изградба на одржливи и инклузивни општества. Токму затоа, Меѓународниот ден на образованието е директно поврзан со Целта 4 од Агендата за одржлив развој на Обединетите нации – обезбедување инклузивно, правично и квалитетно образование и можности за доживотно учење за сите, како што наведува United Nations.
И покрај напредокот, глобалните податоци покажуваат дека милиони деца и млади сè уште немаат пристап до квалитетно образование, особено во сиромашни, конфликтни или маргинализирани средини, што дополнително ги продлабочува постојните социјални и економски јазови, според анализите на UNESCO.
Фокусот на 2026 година
Одбележувањето во 2026 година е насочено кон улогата на младите во обликувањето на образовните системи и политики, со акцент на нивното активно учество во процесите на учење, иновации и одлучување. Пораката е јасна – образованието не треба да се создава само „за“ младите, туку и „со“ нив, како што е истакнато во официјалните материјали на UNESCO.
Зошто ова е важно и за Македонија
Во македонски контекст, Меѓународниот ден на образованието отвора и суштински прашања: квалитетот на наставата, условите во училиштата, дигиталната писменост, статусот на наставниот кадар и еднаквиот пристап до образование. Денот служи како потсетник дека реформите во образованието не се декларативна цел, туку долгорочна инвестиција во општествената стабилност и развој.
Меѓународниот ден на образованието не е само датум за честитки, туку повик за одговорност – образованието да се третира како јавен интерес, а не како трошок.
МОН: Образованието е врвен приоритет
Министерството за образование и наука по повод Меѓународниот ден на образованието – 24 јануари соопшти дека образованието останува еден од врвните приоритети, како клучна основа за општествениот и државниот развој.
Од МОН наведуваат дека се зголемени вложувањата во нови училишта и спортски сали, опрема, дигитализација и современи технологии во наставата, со цел подобрување на квалитетот на образовниот процес. Министерството посочува дека со најголеми буџетски средства досега се работи на современи наставни програми, поголема инклузија и поправично финансирање на училиштата.
Во соопштението се истакнува дека наставниот кадар има поголема сигурност, повисоки плати и повеќе можности за професионален развој, при што се потсетува дека образованието е основно човеково право кое треба да биде достапно за сите деца и млади.
Редакција Фронтлајн
