– До припадниците на Исламската револуционерна гарда, вооружените сили и целата полиција, вечерва им порачувам да го положат оружјето и ќе имаат целосен имунитет или, во спротивно, ќе се соочат со сигурна смрт, изјави американскиот претседател Доналд Трамп во своето обраќање, најавувајќи „голема“ операција во Иран.
Утрово експлозии се пријавени во повеќе ирански градови, вклучително и во главниот град Техеран, откако Израел и САД извршија напади во саботата наутро, јавува CNN. Американскиот претседател Доналд Трамп во видео-порака објавена на социјалните мрежи потврди дека САД започнале воена кампања против Иран.
Иранската армија по нападот на САД и Израел, започна координирани напади врз американски цели во повеќе земји на Блискиот Исток, во ескалација каква што досега не е видена во регионот, јавува CNN. Експлозии се слушнале од плажите во Дубаи до улиците на Доха, додека ситуацијата се развива со голема брзина. Експлозии имало и во Абу Даби, главниот град на Обединети Арапски Емирати.
Исламската револуционерна гарда се смета за главната воена сила на Иран.
Што е Исламската револуционерна гарда (IRGC)?
Islamic Revolutionary Guard Corps е елитно крило на иранската војска кое со децении го поддржува иранскиот режим. Нивната задача е двојна – борба против непријатели во странство и задушување протести во земјата.
Гардата постои за да го „чува“ теократскиот систем. По соборувањето на последниот ирански монарх во 1979 година, повеќе паравоени групи кои придонеле за неговиот пад се обединиле во рамки на IRGC. Таа се спротивставила на обидите да биде интегрирана во редовната армија и ја зацврстила својата моќ за време на Иранско-ирачката војна во 1980-тите.
Денес IRGC се смета за најмоќната гранка на иранските вооружени сили, независна од редовната армија. Со проценки од околу 150.000 до 190.000 припадници, таа има сопствена копнена војска, морнарица, воздухопловни сили и разузнавачко крило, а во меѓувреме има значително влијание и врз цивилната економија на Иран.
Кудс силата – раката надвор од границите
Во рамки на IRGC делува и Quds Force – експедициска единица составена од најелитните борци. Нејзината задача е водење операции надвор од Иран и поддршка на сојузнички и паравоени групи во регионот.
Во изминатите децении, Кудс силата играше клучна улога во поддршката на Хезболах во Либан, како и во односите со вооружени групи во Газа, Јемен и Ирак. Таа е еден од главните инструменти преку кои Иран го проширува своето влијание на Блискиот Исток.
Басиж – контрола дома
Друг важен сегмент е Basij, доброволна паравоена структура што функционира како внатрешна безбедносна мрежа. Нејзините членови се регрутираат од различни делови на општеството и имаат улога во задушување протести и спроведување на строгите општествени норми.
Економска и политичка моќ
IRGC не е само воена сила. Таа има значајно присуство во градежништвото, енергетиката, телекомуникациите и инфраструктурните проекти. Со текот на времето, стана економски конгломерат со огромни ресурси, што дополнително ја зацврстува нејзината автономија.
Меѓународно, САД ја означија IRGC како терористичка организација, додека Иран ја гледа како гаранција за националната безбедност и опстанокот на режимот.
Зошто е клучна во актуелната криза?
Во услови на директни напади и закани, токму IRGC и нејзините ракетни и експедициски капацитети се главниот инструмент на одмазда. Брзината на реакцијата и обемот на нападите укажуваат дека структурата не е само симболична, туку оперативно подготвена.
Елитното крило на иранската војска, всушност, е многу повеќе од воена единица – тоа е стожер на политичкиот систем, алатка за регионално влијание и клучен фактор во секоја ескалација на Блискиот Исток.
Редакција Фронтлајн
