пишува: САШО ОРДАНОСКИ/ ЦИВИЛ МЕДИА
Не ми е јасно што би можело уште да се напише или каже по повод новите билатерални барања од страна на Бугарија за одобрување на почетокот на нашите преговори за влез во ЕУ, а да се остане во рамките на пристојноста и да не се додаде масло на огнот од нервоза, провокации и навреди кои се закануваат да ги заплиснат односите меѓу двете земји не само во овој момент, важен и за нас и за нив, туку и за во годините што доаѓаат… Бидејќи, ако атмосферата во јавноста на двете земји стане „отровна“, какво било посредничко германско „маѓепство“ нема да може да ја помести работата во конструктивна насока.
За нас последиците од бугарската блокада се јасни: ќе мора на долг период да се откажеме од европската иднина, што ќе предизвика политички ефекти од кои само националистите и шовинистите овдека ќе трлаат раце. Тоа, само по себе, е катастрофа со непредвидливи размери кои нема да останат во моно-етнички рамки, а ниту само во оваа држава.
И за нив последиците од бугарската блокада не се помалку непријатни, иако контекстот е сосема поинаков: Бугарија е осамена пред своите европски партнери со своите (еве, бирам зборови:) необични ставови за евро-условите кон Македонија, што неа ја претвора во главен кочничар на европското проширување кон Балканот. Реално, Бугарија и така не е омилениот претставник на нашиот регион на Стариот континент, а оваа најнова меѓународна бламажа ќе наруши и некои едвај стекнати и тешко одржувани репутациски позиции на Софија во поглед на своето членство во ЕУ. А и пошироко. (Мислам на САД, со изгледниот нов претседател Бајден таму…)
Несомнено, има работи од Договорот за пријателство меѓу двете земји, потпишан во добра атмосфера и со добра волја на македонското и бугарското „правителство“ во август 2017 година, што можат да се подобрат, да се интензивираат, да се дообјаснат или „испеглаат“. Да се потсетиме, тогашната заедничка изјава на Заев и Борисов гласеше дека Договорот „претставува силна порака до Европската Унија и до НАТО дека земјите од Балканот градат мост на соработка со цел перспективна иднина за своите граѓани“… Како таков, тој Договор беше поздравен од сите релевантни меѓународни претставници како пример за подобрување на соседските односи на Балканот.
Но, сосема друга работа е во Договорот, сега, Бугарија да бара да се допишуваат, да се додаваат, да се редефинираат или да се препишуваат услови кои не би можеле ни тогаш, ни сега, ни во догледна иднина да се потпишат од македонска страна. Како таков, тоа не би бил договор за пријателство, а неверојатно е дека би се потпишал во мирнодопски услови. Што е суштината – „мирнодопството“ – на неговото првично потпишување.
Еми, добре. Бугарија и Македонија, на инсистирање на Софија, ќе го пропуштат историскиот момент за „нов почеток“ во своите билатерални односи. Задоволството Бугарите брзо ќе ги мине, а горчината кај нас ќе биде таква, што ќе се пренесе од сегашната, на идната генерација Македонци. Со тоа ќе се стави точка на подобрување на македонско-бугарските односи, а ќе се отворат три точки за многу други процеси и регионални односи.
На времето, еден мој бугарски пријател, тогаш министер за надворешни работи на Бугарија, половина на шега, половина на вистина, ми велеше дека Софија, ако е паметна, не треба многу да се радува на стотиците Македонци кои, признавајќи „бугарски корени“, вадат „каракачановски“ бугарски пасоши за да им се отвори личната европска перспектива… Бидејќи, велеше подзамислен, во некоја иднина тие и нивните наследници можат да станат и политички, изборен фактор во Бугарија, особено во „тесните“ натпревари за некои локални власти во градовите по должината на бугарско-македонската граница. Лесно се согласивме дека не би било тоа мало „камче“ во чевелот на бугарската внатрешна политика.
Хе-хе-хе, се прашувам од сегашен аспект, што би се случило доколку денеска, како што бараат Бугарите од нас, потпишеме дека без резерва ги признаваме нашите „бугарски корени“ и – соодветно – сите побараме бугарско државјанство?!
Затоа, најдобронамерно и во духот на најдоброто соседство би се препорачало дека е упатно да не се чачка таа мечка на „македонското прашање“ во Бугарија.
Сите права се задржани. Текстот е личен став на Авторот.
