Бугарскиот претседател Румен Радев во прв коментар по средбата со македонската претседателка Гордана Сиљановска Давкова која предизвика реакции поради изоставувањето на македонското знаме на нивната заедичка фотографија во петокот во Софија, нагласува дека нејзината посета не била ниту официјална, ниту работна.
Како што пренесува бугарската информативна агенција „Фокус“, Радев порачал дека со претседателот на Република Северна Македонија имале многу искрен и конструктивен разговор во пријателска атмосфера.
– Очекувам оваа искажана желба за отвореност да ја преземе Владата на РСМ, но нека биде јасно дека ова не беше ниту државна, ниту работна посета. Се надевам дека во блиска иднина претседателот на Република Северна Македонија ќе оствари државна посета, која со сите официјални средби согласно протоколот ќе придонесе и за натамошен развој на нашите односи. Ако го следиме протоколот, на ред е јас да одам таму, изјавил претседателот Радев.
Средбата, дополнил Радев, беше многу конструктивна и во пријателски дух. – Ова е навистина добар почеток за целосно да и помогнеме на Република Северна Македонија, навел Радев.
Димитар Стојанов, советник на претседателот Радев и поранешен министер, пак за БНТ изјавил дека „посетата на претседателот на Република Северна Македонија била по повод културен настан и не била ниту државна ниту работна. – Поради тоа македонското знаме не беше ставено во салата бидејќи за вакви посети не е потребно строго почитување на државниот протокол, изјавил Стојанов.
DNES.BG. пренесува дека Стојанов посочил оти средбата меѓу Радев и Сиљановска – Давкова била исклучително конструктивна и со добар тон. Договорени се идни државни посети на РСМ и Бугарија, што според Стојанов, е чекор напред во дијалогот меѓу двете земји.
Тој рекол дека не би сакал да зборува за провокација во случајов, во ситуација кога се бара чекор напред во развојот на односи. – Не е коректно да се мешаме со знамиња во оваа ситуација. Ако државник од соседната земја доаѓа да пие кафе во Бугарија, дали треба да ставиме знамиња. Непотребно влошување на ситуацијата, рекол Стојанов.
Заради фотографирањето пред бугарското знаме на Радев и Сиљановска Давкова на средбата во Софија, на бугарскиот амбасадор во земјава Желјаско Радуков, денеска ќе му биде врачена протестна нота, според извори од МНР, од директорот на Директоратот одговорен за регионот, а не од министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.
За овој настан, според извори од МНР, не било реагирано директно на средбата во Софија, бидејќи, велат, постојат протоколи за да се реагира за овој тип на ситуација. Велат дека пред самата средба на шефовите на државите бил јасно утврден протоколот и прашањето на коешто МНР ќе побара одговор е зошто бугарската страна отстапила од претходно утврдениот протокол. Изворите додаваат дека македонското знаме било истакнато на работниот ручек кој претходел на средбата меѓу претседателка Сиљановска Давкова и бугарскиот претседател Радев во Софија.
Извори од МНР велат дека сепак е конструктивно што е остварена средба меѓу претседателите на Северна Македонија и на Бугарија. Дополнуваат и дека на работниот ручек не било отворено прашањето за предлогот на државава за уставни измени со одложено дејство. Велат дека за тоа ќе се разговара откако во Бугарија ќе се избере политичка влада.
Претходно, денеска и премиерот Христијан Мицкоски рече дека ќе му биде врачена протестна нота на бугарскиот амбасадор во земјава, повторувајќи дека како држава сме секогаш подготвени на добрососедските односи да возвратиме со добрина, но кога ќе видиме дека се поминати црвените линии ,тогаш ќе мораме да интервенираме.
Мицкоски посочи, македонската делегација за непоставувањето на државното знаме не реагирала веднаш во знак на почит на двајцата пилоти, кои истиот ден го загубија животот во авионска несреќа.
Од Кабинетот на претседателката Сиљановска – Давкова во саботата најавија дека ќе побараат објаснување за фотографијата пред бугарското знаме направена во Кабинетот на претседателот на Бугарија иако, како што нагласија оттаму, ваков потег и чин не бил предвиден, ниту договорен.
– Она што фрли сенка на настанот е отстапувањето од договорениот протокол за средбата, според кој, не требаше да има фотографии во рамките на затворениот простор. Но, за жал, пред почетокот на тет-а-тет средбата, претседателот Радев ја покани претседателката да направат заедничка фотографија пред бугарското знаме, иако ваков потег и чин не беше предвиден, ниту договорен. Сакаме да веруваме дека се работи за протоколарен превид, а не за намерна постапка и отстапка од договореното и веќе утре ќе побараме објаснување од бугарска страна, наведоа од Кабинетот на претседателката Сиљановска Давкова.
Во македонската јавност не престануваат реакциите по средбата на претседателката Гордана Сиљановска Давкова со нејзиниот бугарски колега, Румен Радев. Тоа што граѓаните и критичката интелектуална мисла забележаа беше дека на средбата недостасува државното знаме на Република Северна Македонија. Според многумина, зачудувачки е како протоколот на претседателката Силјановска-Давкова не реагирал на овој голем пропуст.
Универзитетскиот професор и поранешен амбасадор во НАТО, Нано Ружин вели дека кабинетот на Силјановска Давкова треба да ангажира луѓе со протоколарни искуства за да се избeгенуваaт вакви гафови.
– Средба која не е добро организирана. Од неформална средба ѝ се даваше официјален карактер и тука е грешката, не заради грешката, се случило и со други држави, туку поради чувствителноста на односите меѓу Скопје и Софија. Затоа е таквата фотографија непријатна, дали однапред е режирана или е резултат на неискуството на апаратот на Сиљановска Давкова, тоа не може да го кажам – но како и да е непријатна состојба. Подобро би било да не прифати да се слика или тоа да го направил на друг начин во самиот кабинет. Лекција од која треба да учат. Кабинетот на Сиљановска Давкова треба да ангажира луѓе со протоколарни искуства. Затоа, од таквиот настан сега излегуваат разни потсмеви. Ова е добро научена лекција од овој би го рекол гаф, вели Ружин за „Фронтлајн“.
Ацо Кабранов – долгогодишен новинар и политички аналитичар смета дека ваквите ситуации и ја изложуват државата и претседателката не само на непочитување, туку и на потсмев.
– Ме чуди зошто протоколот на претседателката Сиљановска Давкова не реагирал и не инисистирал да биде истакнато и нашето знаме. Ова е уште еден серијал грешки на протоколот на претседателката што потврдува дека во нејзиниот тим нема човек кој го знае државниот протокол и ја изложува државата и претседателката не само на непочитување, туку и на потсмев, вели Кабранов за „Фронтлајн“.
Ивон Величковски – лидер на Движењето за нова република, поранешен пратеник и лидер на Либералната партија смета дека по средбата Радев-Силјановска: Евроинтеграциите на Северна Македонија зависат само од „Вила Водно“ и „Илинденска 2“.
-И пред и по средбата Радев-Силјановска: Евроинтеграциите на Северна Македонија зависат само од „Вила Водно“ и „Илинденска 2“. Значи од „Белата Палата” + ВЛЕН и ЗНАМ. Опозицијата е јасно ЗА. Официјалното гостување на НУ „Опера и балет“ во Софија и неофицијалната средба на Сиљановска-Давкова со Радев беше добар обид за суштинска комуникација (на ниво на шефови на држави). Но избегнувањето на Сиљановска-Давкова да биде институционален фактор за дополнување на Преамбулата поради субмисивност кон ВМРО-ДПМНЕ и Мицкоски ја сведе на курир на пораките на Радев. Вчера се потврди дека и Софија и Брисел имале толеранција за предизборна реторика на ВМРО-ДПМНЕ, но немаат разбирање за владината политика на Мицкоски за „репреговарање со Софија на договореното со Брисел и за фактичко одложување на ЕУ-интеграциите на Северна Македонија, вели Величковски за „Фронтлајн“.
Според него, преку симболиката на средбите и пораките пред нив, не беше оставен простор за нивно толкување од официјално Скопје според дневно-партиски и пропагандистички потреби.
– Радев и Главчев ги „пресретнаа“ предвидливите вербални маневри (на делегацијата) на Силјановска-Давкова со изјави уште пред средбите. И само го повторија познатото – дека Северна Македонија за членство во ЕУ не преговара со Бугарија (каква и да е Владата таму), туку со ЕУ. Тоа е причината и за отсуството на заеднички прес на Силјановска-Давкова по средбата со Радев, подвлече тој.
„Белата Палата“, додава тој, и нивните функционери во „Вила Водно“ и „Илинденска“ 2 е дека веќе не може да сметаат на играта „добар полицаец – лош полицаец” – и таа само е соопштена од Софија.
Од друга страна, и граѓаните видно се револтирани и со критики за посетата на Сиљановска Давкова во Бугарија.
„Државничка посета без македонско знаме?“, „На која слика да го побараме македонското знаме? И ако го немале дали може да го убациме со фотошоп? Оти ова вака срамота“, „Каде е македонското знаме?“, „Претседателке, го допревте дното. Не само што го допревте почнавте да гребете по дното“, „Лажни патриоти насекаде. Гордана, кај ја остави државата што ја претставуваш?“, „Две бугарски знамиња и ниедно македонско. Срамота, Давкова!“ – се дел од коментарите под објавата на претседателката.
Средбата на Радев и Сиљановска Давкова беше дел од активостите на македонската претседателка при посетата на Софија по повод присуство на настапот на македонската опера во Софија со „Набуко“, како чекор од културната дипломатија. Во македонската делегација беа и министрите за надворешни работи и трговија Тимчо Муцунски и за култура Зоран Љутков.
J. Ѓ.
