Чоколадото одамна не е само слатко задоволство. Во последните години, сè почесто се споменува во научни истражувања поврзани со мозочната функција, концентрацијата и меморијата. Но, дали навистина може да се каже дека чоколадото „ја храни“ меморијата, или станува збор за уште еден популарен мит што убаво звучи?
Одговорот, како и кај многу теми поврзани со исхраната, не е едноставен – туку нијансиран.
Темното чоколадо, особено она со висок процент какао, содржи соединенија наречени флаваноли. Тоа се природни антиоксиданси кои се наоѓаат и во боровинки, зелен чај и црвено вино, а во какаото ги има во релативно висока концентрација. Флаванолите се предмет на сериозен интерес кај невронауката бидејќи влијаат врз протокот на крв во мозокот, што е директно поврзано со когнитивните функции.
Истражување објавено во списанието Nature Neuroscience покажува дека какао-флаванолите можат да ја подобрат работната меморија и брзината на обработка на информации, особено кај повозрасни лица. Учесниците кои консумирале пијалок богат со флаваноли покажале подобри резултати во тестови за меморија и внимание, во споредба со контролната група.
Дополнително, студија на Харвардската медицинска школа укажува дека редовниот внес на темно чоколадо во умерени количини може да има позитивен ефект врз когнитивното здравје, благодарение на подобрената циркулација и намалената воспалителна активност во мозокот. Подобрата циркулација значи повеќе кислород и хранливи материи за мозочните клетки, што индиректно може да помогне во одржување на меморијата.
Сепак, тука доаѓа клучниот момент што често се игнорира во популарните наслови – не секое чоколадо е исто. Млечните чоколади и чоколадите со висок процент шеќер содржат значително помалку флаваноли, а многу повеќе заситени масти и шеќери. Тие немаат ист ефект како темното чоколадо со 70% или повеќе какао. Напротив, прекумерната консумација шеќер може негативно да влијае врз концентрацијата и долгорочната меморија.
Истражувања објавени во Journal of Neuroscience укажуваат дека хроничниот висок внес на шеќер е поврзан со влошување на хипокампусот – дел од мозокот клучен за меморијата и учењето. Со други зборови, чоколадото може да биде корисно само ако се консумира внимателно и во вистинската форма.
Важно е да се напомене и дека ефектите не се магични ниту моментални. Чоколадото не ја „поправа“ меморијата преку ноќ, ниту може да ја замени здравата исхрана, физичката активност и квалитетниот сон. Научниците се согласуваат дека флаванолите делуваат како поддршка, а не како лек.
Интересно е и тоа што ефектите најчесто се забележуваат кај постари возрасни групи или кај лица со намален проток на крв во мозокот. Кај млади и здрави лица, ефектот е посуптилен и тешко мерлив, што значи дека чоколадото нема да направи некого „попаметен“, но може да помогне во одржување на когнитивното здравје на долг рок.
Мит или Вистина?
Значи, дали чоколадото е добро за меморија? Одговорот е – делумно вистина. Темното чоколадо, богато со какао и консумирано умерено, може да има позитивен ефект врз меморијата и когнитивните функции. Но, чоколадото полно со шеќер и адитиви не само што нема да помогне, туку може и да наштети.
Како и секогаш, науката нè потсетува дека нема кратки патишта. Меморијата не се гради со една коцка чоколадо, туку со целокупен начин на живот – а темното чоколадо може да биде мал, пријатен сојузник во таа приказна.
Извори:
Nature Neuroscience – Cocoa flavanols and cognitive performance
Harvard Medical School – Chocolate and brain health
Journal of Neuroscience – Sugar intake and hippocampal function
British Journal of Nutrition – Flavanols and cerebral blood flow
Редакција Фронтлајн
