Критичарите на американскиот претседател Доналд Трамп со години му замеруваат дека ги поврзува своите приватни финансиски интереси со функцијата што ја извршува. Најновиот деловен потег на поранешниот бизнисмен, кој самиот се нарекува „deal-maker“, дополнително ги засилува тие обвинувања, пишува Deutsche Welle.
Компанијата Trump Media and Technology Group (TMTG) минатата недела најави спојување со енергетската компанија TAE Technologies, во зделка вредна повеќе од шест милијарди долари. TAE е една од неколкуте десетици компании во светот кои развиваат технологии за нуклеарна фузија со цел производство на електрична енергија.
TAE Technologies е основана во 1998 година и, според Wall Street Journal, важи за една од најстарите приватни компании специјализирани за нуклеарна фузија. Компанијата ја поддржуваат технолошки и енергетски гиганти како Google и Chevron, а досега има собрано над 1,3 милијарди долари приватен капитал, меѓу кои и инвестиции од Goldman Sachs.
Амбиции за прва фузиска електрана
TMTG и TAE Technologies најавуваат амбициозен план – веќе наредната година да започне изградба на, како што тврдат, првата нуклеарна фузиска електрана во светот со индустриски капацитет. Извршниот директор на TMTG, Девин Нунес, смета дека проектот би можел да доведе до намалување на цените на електричната енергија во САД и подобро покривање на растечките енергетски потреби на вештачката интелигенција.
Нуклеарната фисија и нуклеарната фузија претставуваат два различни процеси за добивање енергија од атомските јадра. Кај фисијата, тешките атоми, како ураниумот, се расцепуваат и ослободуваат енергија – технологија што денес се користи во нуклеарните електрани, но создава долготраен радиоактивен отпад. Кај фузијата, лесните атоми, како водородот, се спојуваат, при што се добива поголема количина енергија, со значително помалку радиоактивен отпад и повисоко ниво на безбедност. Сепак, оваа технологија сè уште не е подготвена за комерцијална употреба.
Силен раст на акциите и личното богатство
По најавата за спојувањето, акциите на TMTG на берзата Nasdaq нагло пораснаа – за 42 проценти, достигнувајќи цена од 14,86 долари. Според Forbes, нето-богатството на Доналд Трамп со тоа пораснало за повеќе од 500 милиони долари, достигнувајќи околу 6,8 милијарди долари.
Растот продолжил и во следните денови, откако во претходните недели акциите на TMTG беа под силен притисок и од октомври изгубиле повеќе од 40 проценти од вредноста.
Контролата врз Trump Media
Трамп ја основаше TMTG во февруари 2021 година, по блокирањето на неговиот профил на Твитер по упадот на негови поддржувачи во американскиот Конгрес на 6 јануари 2021 година. Главниот проект на компанијата досега е социјалната мрежа Truth Social, која служи како платформа за официјални објави на Трамп.
По повторниот избор за претседател, Трамп, за разлика од повеќето свои претходници, не ја префрли својата имотна состојба во независен „Blind Trust“. Наместо тоа, со имотот управува неговиот син Доналд Трамп Јуниор, додека самиот Трамп останува единствен корисник и продолжува да остварува приходи од своите компании. Според критичарите, ваквиот аранжман остава нејасна граница меѓу приватниот бизнис и јавната функција.
Законот „Ethics in Government Act“ од 1978 година предвидува користење на таканаречен „Qualified Blind Trust“, во кој носителот на функцијата нема никаква контрола или увид во управувањето со сопствената имотна состојба. Таков модел користеле претседатели како Џими Картер, Линдон Џонсон, Роналд Реган, Бил Клинтон, Џорџ Буш и Џорџ В. Буш.
Вештачката интелигенција и нов простор за критики
Дополнителна контроверзија отвора и фактот што Трамп како претседател силно ја поддржува експанзијата на вештачката интелигенција, што долгорочно значи зголемена потрошувачка на енергија. Во ноември тој ја најави иницијативата „Genesis Mission“, чија цел е забрзување на научните истражувања со помош на AI и зајакнување на енергетската и националната безбедност на САД. Американската влада веќе обезбеди поддршка од компании како Microsoft, Google и Nvidia.
Со спојувањето со TAE Technologies, поддршката за AI и одлуката да не користи „Blind Trust“, Трамп, според критичарите, се доведува во позиција полесно да биде обвинуван за судир на интереси и злоупотреба на јавната функција за лична корист – обвинувања што тој досега упорно ги отфрла.
Редакција Фронтлајн
