Германскиот канцелар Фридрих Мерц предупреди дека светскиот поредок заснован на правила „повеќе не постои“, оценувајќи дека Европа се соочува со нова ера на геополитички неизвесности и длабоки поделби со Соединетите Американски Држави, јавува BBC.
Говорејќи на отворањето на Минхенската безбедносна конференција, Мерц им порача на светските лидери дека Европа мора да биде подготвена на жртви во услови на растечка глобална конкуренција.
„Нашата слобода не е загарантирана“, изјави Мерц, предупредувајќи на нова ера на политика водена од големите сили.
Тој додаде дека поредокот кој со децении ја дефинирал меѓународната безбедност веќе не функционира како порано.
„Се плашам дека мора да го кажеме тоа уште поотворено: овој поредок, колку и да беше несовршен, повеќе не постои во таа форма“, рече германскиот канцелар.
Длабок јаз меѓу Европа и САД
Мерц отворено призна дека односите меѓу Европа и САД се влошиле, особено во контекст на политиките на американскиот претседател Доналд Трамп.
„Се отвори јаз, длабока поделба меѓу Европа и Соединетите Држави“, изјави тој.
Германскиот лидер ја критикуваше и идеолошката насока на движењето MAGA (Make America Great Again), нагласувајќи дека Европа има различни вредности.
„Културната војна на движењето MAGA не е наша. Слободата на говор завршува таму каде што оди против човечкото достоинство и уставот. Ние не веруваме во царини и протекционизам, туку во слободна трговија“, рече Мерц.
Трамп, Гренланд и новите геополитички тензии
Конференцијата се одржува во време на зголемени тензии меѓу Европа и САД, откако претседателот Доналд Трамп повторно ја отвори темата за можната анексија на Гренланд.
„Гренланд ќе нè сака… Ќе видиме како ќе се развијат работите. Во моментов преговараме за Гренланд“, изјави Трамп пред новинарите пред Белата куќа.
Овие изјави, како и американските царини за европски производи, предизвикаа загриженост кај европските лидери и отворија прашања за иднината на трансатлантското партнерство.
Европа размислува за сопствена нуклеарна безбедност
Мерц откри дека Германија и Франција водат доверливи разговори за создавање заеднички европски нуклеарен одбранбен систем.
„Во тек се доверливи разговори со францускиот претседател Емануел Макрон“, рече тој, без да открие дополнителни детали.
Оваа иницијатива доаѓа во време кога европските земји сè повеќе се сомневаат во сигурноста на американската нуклеарна заштита во рамките на НАТО.
Европа мора да стане геополитичка сила
Францускиот претседател Емануел Макрон ја поддржа оваа позиција, повикувајќи Европа да стане посамостојна во безбедносната политика.
„Мораме да научиме да станеме геополитичка сила“, изјави Макрон.
Тој додаде дека војната во Украина претставува „егзистенцијален предизвик“ за Европа и повика на засилување на притисокот врз Русија.
Ново поглавје во глобалната политика
Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој исто така учествува на конференцијата, предупреди дека светот влегува во нова фаза на геополитички односи.
„Живееме во нова ера во геополитиката и ќе треба сите да ја преиспитаме нашата улога“, изјави Рубио.
На конференцијата во Минхен се очекува да присуствуваат околу 50 светски лидери, а главни теми се иднината на НАТО, војната во Украина, односите со Кина и глобалната безбедност.
