ПР содржина
Вишото обвинителство прави правен преседан и се става во улога на судска инстанца, вели универзитетскиот професор Гордан Калајџиев, во изјава за Канал 5 Телевизија откако денес Вишото јавно обвинителство Скопје реши да го врати предметот „Мазут“ кај надлежната обвинителка Коларевиќ во ОЈО ГОКК за продолжување на истрагата. Според професорот, барањето пропусти во вештачењето е спорно, бидејќи истото е направено од истиот орган, јавното обвинителство.
„Мене ми изгледа ова дека е практично политички инспирирано. Во дадената ситуација практично нема можност за ревизија на јавнообвинителската одлука што беше донесена. Одлуките што ги донесува Обвинителството се независни, по кои инстанции и кој обвинител ги има донесено, бидејќи внатрешната функционална надлежност е прилично слободна, би рекол, во Обвинителството и не може да глуми повисокиот обвинител некаков сега суд, којшто наоѓа слабости во вештачењето на понискиот, односно надлежниот обвинител што постапува по случајот и да го враќа случајот сега на штета на осомничениот во постапката. Тоа е спротивно на процесни принципи, на идејата за правна сигурност, на пресумпција на невиност“ – истакна професорот Калајџиев.
Од Јавното обвинителство денес соопштија дека ОЈО ГОКК ќе мора да ја продолжи истрагата по налог на Вишото јавно обвинителство Скопје.
Надлежен јавен обвинител од Вишото јавно обвинителство Скопје донесе Решение со кое го уважи приговорот на АД Електрани на Северна Македонија против Наредбата за запирање на истрага за кривични дела – Злоупотреба на постапка за јавен повик, доделување договор за јавна набавка или јавно-приватно партнерство, како и Перење пари, против вкупно 13 физички и едно правно лице, а поврзано со набавките на мазут за ТЕЦ Неготино. Со одлуката, Вишото јавно обвинителство Скопје го задолжи Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција да ја продолжи постапката, при што на надлежниот обвинител во прв степен му се дадени и дополнителни насоки за постапување.
Констатирајќи, пред се, слабости во изготвените вештачења на кои јавниот обвинител од ОЈО ГОКК ја темелел својата одлука да ја запре истрагата, Вишото јавно обвинителство Скопје побара да продолжи постапката во насока на утврдување на сите поединечни дејствија на осомничените, особено дали и кој презел директни дејствија или дејствија на помагање со кои правното лице ЕСМ, преку злоупотреба на наменски доделени средства од државниот буџет, а под превез на користење на повластена законска основа од член 23 од Законот за јавни набавки, овозможиле имотна корист од големи размери за еден од осомничените и неговото правно лице.
Вишото јавно обвинителство Скопје го задолжи ОЈО ГОКК да прибере и анализира повеќе податоци од неколку други институции, како и да нареди нови вештачења со цел прецизно испитување на сите околности и утврдување евентуална кривична одговорност.
Во мај годинава, ОЈО ГОКК ја запре истрагата, бидејќи како што кажаа немало докази дека е направена штета од 167 милиони евра, како што беше пријавата на МВР. Коларевиќ на брифинг со новинарите тогаш рече дека набавките биле спроведувани за време на прогласена енергетска криза и не биле утврдени незаконитости на постапките. Мазутот бил испорачуван навремено и континуирано и не била утврдена штета за ЕСМ или државниот буџет, па оттаму не било потврдено основано сомнение дека осомничените ги сториле кривичните дела.
Дополнително, во досегашната постапка не беше потврдено ниту дека мазутот предизвикал загадување на воздухот. Според официјалните извештаи на ТЕЦ „Неготино“, во периодот опфатен со истрагата не било регистрирано загадување од работењето на централата. Не било утврдено ниту надминување на пропишаните гранични вредности за квалитетот на мазутот.
Во исто време, официјалните податоци на ЕСМ покажуваат дека реактивирањето на ТЕЦ „Неготино“ се случило во период на енергетска криза и дека централата во 2022 година остварила добивка од приближно 2,25 милијарди денари, односно околу 36,5 милиони евра. Анализите на ФЕИТ, пак, покажуваат дека во услови на тогашните берзански цени, доколку електричната енергија наместо да се произведува во ТЕЦ „Неготино“ се обезбедувала преку увоз, трошокот би достигнал околу 880 милиони евра.
