пишува: САШО ОРДАНОСКИ
Значи, да се дообјасниме: бидејќи се работи за чичка-нов вирус во светот, за кој немало претходни епидемии, па нема ни население што го прележало и станало имуно; а немало ни измислена вакцина за да се имунизира населението однапред, овој корона вирус се шири многу побрзо и пошироко од познатите (и поопасни од него) вируси на кои сме навикнати и ги третираме како сезонски непријатности кои се дел од сите светски здравствени системи.
Според некои стручни проценки (ги слушам вечерва на Би-Би-Си), ако „просечниот“ заразен сооднос на „обичниот“ грип за ширење е 1:1,5 (значи, еден заразен може да зарази уште еден-двајца покрај себе), овој корона вирус, во оваа почетна фаза, има рацио од 1:4-5 (значи, еден заразен може да го пренесе вирусот на уште 4-5 души со кои доаѓа во контакт) – и, потоа, со таа геометриска, експлозивна прогресија епидемијата се шири понатаму, бидејќи секој нов заразен го шири на уште 4-5 незаразени, па сите тие уште на 4-5… Така ќе експандира додека не се постигне одреден статистички врв, кога огромен процент од заразените (како опаѓа староста, и над 98-99%) не го прележат вирусот без посериозни последици (често и „од нога“), а со тоа да станат имуни на натамошна зараза и ширење на вирусот. Ако, во меѓувреме, не измислат и вакцина за негово уште побрзо сузбивање.
Тој врв на заразата е уште далеку од достигнување, затоа бројките се нагло растечки, што ги доведува светските здравствени системи до преоптовареност, па се чини дека се неспособни да се носат со заразата. Овој впечаток е особено во земји во кои владее зимски период (Европа), па здравството си е под „напад“ на „редовните“ зимски грипози и нивната вообичаена „клиентела“, плус сега оваа наврапито ширечка корона-епидемија. Следствено, во цел свет ургентно недостасуваат болнички кревети и лекарски персонал за третман на корона-вирусот, што Кина, на пример, агресивно го решава со затворање на цели 50-милионски провинции и отворање големи нови болници во загрозените подрачја за, со илјадници нови сместувачки капацитети, да ја задоволи потребата од болнички кревети. Не дека вирусот е драматично смртоносен, далеку од тоа, туку растечкиот број на случаи е брз и голем, додека вирусот не се „умори“ и нема веќе каде (на кого) да се пренесе.
Токму тоа се случува во Кина, бројките на ширење таму, барем официјално, почнаа да опаѓаат – но, растат брзо во други делови од светот каде епидемијата е на почеток. И ќе продолжат да растат, додека не го постигнат врвот на својата релативна геометриска прогресија, пред да почнат со истата наглост да опаѓаат.
Оваа ситуација најверојатно ќе се преслика и во Македонија. Домашните експерти и надлежните институции ова добро го знаат и затоа, со право, повикуваат на смиреност, бидејќи вирусот не е толку опасен колку што брзината на неговото ширење остава таков впечаток. Тоа не значи лефтерност во неговиот здравствен и општествен третман, но не бара, за сега, никакви специјални („холивудски“) вонредни мерки од масовни размери. За понатаму – ќе се види.
Оваа „игра“ на епидемиолошки статистички алгоритми и односи треба внимателно да се следи и предвидува (во тоа, на пример, ако е можно, спаѓа детектирањето на сите со кои еднаш заразените дошле во симптомски контакт), за на време да се контролира и пресретне заразата. Тоа, со антиципација, може да подразбере откажување масовни настани или времено одлагање на настава во образовни системи, на пример – а може да покаже потреба и од поместување на закажани изборни датуми! – па затоа е важно ситуацијата компетентно да се комуницира со јавноста (што надлежните кај нас, до сега, одлично го прават), за да се избегнат непотребни масовни паники и фејсбук-хистерии со реални, а не виртуелни последици.
Е, добро, де, ќе пропадне некоја екскурзија и повеќето 8-мартовски лумперајки… Голема работа! Какви сме ние, кога ќе помине оваа здравствена непријатност, после тројно ќе надополниме!
Затоа, се молат кафеанските оркестри да не паѓаат во непотребна депресија, а крчмарите да не шират паника… Ќе му се одмаздиме ние на вирусов „со камата“! Нема друго, ќе мора од старост да се умира.
