Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари (МАГО) денеска промовираше Водич за перименопауза којшто има цел да обезбеди полесен скрининг, дијагноза и третман на состојбите што се јавуваат во овој период кај жената. Со него матичните лекари и гинеколози добиваат основни насоки за симптомите и болестите што можат да настанат кај пациентките. Содржи повеќе анекси со прашалници што треба да ги пополнуваат пациентките во ординациите и врз основа на одговорите заeдно со лекарот ќе се утврдува дали се во групата на перименопауза од низок, среден или висок ризик од можни последици од состојбата.
МАГО го изработи водичот во соработка со Асоцијацијата за здравствена едукација и истражување (ХЕРА), со поддршка на мултидисциплинарна експертска група, промоцијата се одржа во рамки на 21. Конгрес на лекари во организација на Македонското лекарско друштво.
Претседателот на МАГО, проф.д-р Глигор Тофоски, кој е специјалист по гинекологија и акушерство, соопшти дека прашалниците се преземени од меѓународните асоцијации што веќе ги користат, а на здравствените работници ќе им бидат од голема корист за да им помогнат на пациентите.
– Денеска во светот има над милијарда жени или 15 проценти од светската популација се во менопауза, периодот откако ќе престане менструалниот циклус. Повеќето од жените 40 проценти од својот живот ќе го проживеат во периодот на менопаузата. Меѓутоа, не само менопаузата, перименопаузата е период којшто трае неколку години пред изостанувањето на менструалниот циклус во којшто се случуваат значајни промени за жените во кој може да се препознаат значајни симптоми, да се постави дијагноза и да се даде терапија со што ќе се превенираат идни болести кои се случуават кај овие жени во подоцнежниот тек на животот. Тоа се болести поврзани со кардиоваскуларниот ризик, со остеомускуларната градба, остеопороза, фрактури, болести поврзани со гениталните и уриналните органи, невролошки и психолошки состојби кај пациентите, рече Тофовски на прес-конференција.
Тој појасни дека една од најчестите промени што се појавуваат во овој период се промени во менструалниот циклус коишто можат да бидат со пообилни, почести и поретки крварења. Таквите отстапки се јавуваат кај над 80 проценти од жените во овој период, по што посочи дека следуваат симптоми како топлина, несоница, депресија, анксиозност. Мора многу да се внимава и навреме да се даде соодветна терапија, примарно менопаузална хормонска терапија, за да се превенираат подоцнежните симптоми, од недостатокот на естрогенот, нефункционирањето на јајниците, и ќе може да се спречи предвременото губење на коскената маса, предвремено стареење на сите органи, на косата, видот, кожата. Сето тоа треба да биде проследено и со правилен скрининг за рак на грло на матка и дојка и поврзаноста со короноартериската болест, појасни Тофоски.
Просечниот период на менопаузата е 50-51 година, но има пациенетки кај кои овие состојби се случуваат и во доцните 30-ти.
Матичниот лекар, спец. д-р Борислава Спировска, апелира пациентките да ги споделуваат симптомите кои ги доживуваат во овој период со лекарот.
– Да се обидеме да се ја охрабриме жената да не се споредува со своите претходнички од семејната лоза, мајки и баби, на кои во минатото не им била понудена соодветна здравствена помош во насока на овие симптоми затоа што не е во ред да се справуваат 40, 45-годишна жена со несоница, намалена когнитивна функција, болки во зглобови и мускули, намалено либидо. Треа да побараат помош затоа што постојат плејада на фармаколошки и нефармаколоши продукти што може да им бидат понудени за подобрување на нивното здравје, рече спец. д-р Спировска.
Претседателка на Катедрата по семејна медицина на Медицинскиот факултет во Скопје, проф.д-р Катарина Ставриќ посочи дека семејните матични лекари имаат значајна улога имајќи предвид дека се грижат за женското здравје од раѓањето до крајот на нејзиниот живот.
– Матичниот лекар презема сеопфатна грижа што подразбира и едукација, промоција и превенција, но исто така и рано препознавање и скрининг на симптомите на оваа состојба и преку овој водич добива јасни насоки, како и каде да ја упати жената за натамошни иследувања, рече проф.д-р Ставриќ.
