Холивуд зад завесата: V for Vendetta
„Запомнете го, запомнете го петти ноември“ — реченица што повеќе звучи како стих отколку како предупредување. Но зад неа се крие една од најконтроверзните, најтајновитите и најсимболичните продукции на новиот милениум.
V for Vendetta не е само филм, туку вистинска револуција зад камерата – со промени на актери, ноќни дозволи за снимање во срцето на Лондон, скриени пораки и доза анархистичка магија што го промени начинот на кој светот ја гледа слободата.
Историјата вели дека на 5 ноември 1605 година, Гај Фокс и неговите соработници се обиделе да го разнесат британскиот парламент во т.н. „Заговор со барут“.
Во филмот, тој датум станува крик на револуција, а неговата маска — ликот на слободата во една темна, тоталитарна иднина.
Филмот, режиран од Џејмс Мактег и напишан од сестрите Лана и Лили Ваковски, е адаптација на култниот графички роман на Алан Мур и Дејвид Лојд.
Дејството е сместено во дистописка Британија каде владее партијата „Norsefire“, која со железна рака ги контролира медиумите, слободата на мислата и човечката волја.
Главниот лик — мистериозниот V (Хуго Вивинг) – е маскиран револуционер инспириран од Фокс.
Покрај него стои Еви Хамонд (Натали Портман), младa жена која низ својата лична трансформација станува симбол на будењето на народот.
Филмот нуди моќна визуелна симфонија: сенки, дожд, експлозии, оган и симетрија.
Сцената кога парламентот се руши во огнени цветови останува една од најиконичните во модерната кинематографија — не само заради ефектот, туку заради пораката: „Идејата живее и кога човекот умира.“
Снимање под полициска придружба
Во 2005 година, продукцијата на „V for Vendetta“ доби нешто што ретко кој филм воопшто го добил: дозвола да снима во центарот на Лондон, во непосредна близина на Парламентот и Биг Бен.
Тоа беше првпат во историјата кога високобезбедносна зона се затвори за филм. Снимањето траеше три ноќи — од полноќ до пет часот наутро — додека вистински полициски екипи стоеја на стража.
За сцената со експлозијата на парламентот, биле поставени вистински деактивирани тенкови, а целиот сет бил осигуран како да се снима политички трилер под реална закана.
Продуцентите раскажуваат дека за секој реквизит, па дури и за најобичен нож, се барале безбедносни проверки. „Буквално снимањето изгледаше како вистинска операција“, изјавил еден од асистентите на режијата.
Актер кој ја загуби битката со маската
Малкумина знаат дека Хуго Вивинг не бил првиот избор за улогата на V.
Првично ликот го играл Џејмс Пјурфој (Rome, Resident Evil), кој по шест недели снимање го напуштил проектот – не поради конфликт, туку поради… маската.
Таа, според неговите зборови, „го задушувала, го правела глув и му ја земала секоја мимика“.
Режисерот Џејмс Мактег итно го повикал Вивинг, кој дел од сцените ги сними без да го види сетот во живо, само преку повторно синхронизирање на гласот.
Иронијата е што токму тоа ја создаде легендата: V никогаш не гледа – тој говори, а идејата зборува за него.
Еви и вистинската жртва на Портман
Натали Портман помина низ едно од најекстремните снимања во својата кариера.
Кога пристигна времето за познатата сцена на „бричење“, таа навистина ја истрижи косата пред камерите, во еден единствен кадар што не можеше да се повтори.
На сетот владееше тишина — над сто луѓе гледале, а никој не зборувал. Портман подоцна изјави:
„Тоа беше најослободителниот момент во мојот живот. Сè падна — косата, стравот, суетата, и остана само вистината.“
Симболи, броеви и тајни на сценографијата
Во филмот, бројот 5 и буквата V се појавуваат на секој чекор:
V живее во подземје означено со број 5.
Пет удари на виолина отвораат сцена.
Дури и зборовите на неговите цитати често содржат пет зборови или пет рими.
Сценографите признале дека ова било намерно: „Секој кадар содржи визуелна „V“ – во светлина, архитектура или движење. Дури и чадот од експлозиите беше моделиран во форма на буквата V.“
Подземна Лондонска тајна
Сцените каде што Еви е затворена не се снимени во студио, туку во вистинска затворена метро-станица – Aldwych Station, која не функционира од 1994 година.
Екипата ја трансформирала во мрачна, влажна ќелија со реквизити што потсетувале на вистински политички затвори.
Влажноста и студот биле толку реални што Портман морала да снима во волнени чорапи за да избегне настинка.
Од Алан Мур – без благослов
Авторот на оригиналниот роман, Алан Мур, одбил да има било каква поврзаност со филмот.
Тој сметал дека Холивуд ја „измазнил“ анархистичката суштина на неговата приказна.
Но, иронијата е што токму тоа „измазнувањето“ ја направи приказната универзална — достапна за публиката која ја чита како алегорија за секој облик на тиранија.
Кога идејата ја надживеа филмската лента
Од денот кога премиерно се појави, маската на Гај Фокс го напушти филмот и се претвори во лице на отпорот.
Од групата Anonymous, до протестите против корупција и надзор, таа стана симбол на глобална дигитална револуција.
„V for Vendetta“ денес изгледа пророчки, како да беше снимен за светот по 2020-та: свет каде контролата се облекува во слобода, а вистината во вест.
И токму затоа, секој петти ноември, низ улиците на светот одекнува истиот стих:
„Remember, remember the Fifth of November.“
Редакција Фронтлајн
