Светот сè уште не го видел ниту го слушнал новиот врховен лидер на Иран. Четири дена по неговото назначување, Моџтаба Хамнеи испрати само писмена порака прочитана на државната телевизија – без видео, без аудио и без директно појавување во јавност.
Според анализа на CNN, пораката што беше прочитана на иранската државна телевизија претставува прв сигнал за политичкиот курс на новиот лидер, но истовремено отвора и сериозни прашања за тоа кој навистина ја контролира ситуацијата во Техеран.
Порака без појавување
Наместо лично обраќање, текстот на пораката бил прочитан на државната телевизија, а потоа објавен и на нов Telegram канал на канцеларијата на новиот лидер.
Во пораката, Моџтаба Хамнеи ја пофалил иранската војска и т.н. „фронт на отпорот“ – термин што Техеран го користи за својата мрежа на сојузнички милиции во регионот.
Покрај тоа, тој побарал репарации од државите што го нападнале Иран и повторил дека борбата против Соединетите Американски Држави и Израел ќе продолжи.
Пораката била придружена и со симболична фотографија со три примероци од ракопис – од основачот на Исламската Република Рухолах Хомеини, од убиениот врховен лидер Али Хамнеи, и од самиот Моџтаба Хамнеи.
Целта на симболиката, според аналитичарите, била јасна: да се претстави новиот лидер како легитимен наследник на револуционерната линија.
Закани и воена реторика
Во пораката доминира позната реторика на иранскиот режим.
Хамнеи зборува за „освета“ за убиените во нападите, ја слави улогата на иранските сили и ги повикува соседните држави да ги затворат американските воени бази во регионот.
Особено внимание предизвика делот во кој тој повторно ја спомнува можноста за задржување затворен Ормускиот Теснец – еден од најважните светски нафтени коридори.
Таквиот сигнал веднаш ги вознемири енергетските пазари, бидејќи преку тој теснец минува значителен дел од глобалната трговија со нафта.
Без најава за мир или реформи
Аналитичарот за Иран Араш Азизи изјави за CNN дека пораката нуди многу малку надеж за промена.
Според него, новиот лидер не покажува никаква намера да отстапи од основните политики на својот татко.
„Пораката е полна со закани и воена реторика, без никаква визија за политички реформи или деескалација“, оценува Азизи.
И Дина Есфандијари, аналитичарка за Блискиот Исток во Bloomberg Economics, смета дека Техеран се обидува да демонстрира тврд став.
Според неа, сигналот е јасен: Иран не се подготвува за прекин на конфликтот.
Големото прашање
Сепак, најважното прашање останува без одговор.
Иранската јавност – како и светот – сè уште нема видено или слушнато директно обраќање од новиот врховен лидер.
Според иранскиот амбасадор во Кипар, Моџтаба Хамнеи бил ранет во првите денови од војната, што дополнително ја поттикнува неизвесноста околу тоа дали тој навистина ја контролира власта во Техеран.
Иранскиот амбасадр во Кипар: Моџтаба Хамнеи бил ранет во нападот што го уби неговиот татко
Пораката можеби ја зацврстува поддршката кај неговата база, но за поширокиот регион остава впечаток дека конфликтот е далеку од завршување.
Редакција Фронтлајн
Прочитајте и…
Од сенка до врв: како Моџтаба Хамнеи ја презеде најмоќната функција во Иран
