До редакцијата на „Фронтлајн“ пристигна писмо од И. М. сопруга на македонски бранител, во кое се обелоденува децениска институционална негрижа кон лице со 100% воен инвалидитет од прва група. Иако станува збор за граѓанин со засилено уставно загарантирано право според член 36 од Уставот, тој и неговото семејство со малолетни деца повеќе од 20 години чекаат конечно решение за станбено згрижување. Случајот е толку драстичен што е вклучен и во Годишниот извештај на Народниот правобранител за 2025 година како пример за долгогодишно институционално непостапување во случајов од Комисијата за станбени прашања при Владата.
Сопругата појаснува дека во 2003 година на нејзиниот сопруг му бил доделен привремен објект (барака), кој по поплавата во 2008 година станал руиниран, небезбеден и целосно невселив, што било потврдено и од самото Акционерско друштво за изградба и стопанисување со станбен и деловен простор (АДССДП). И покрај уставната обврска на државата да обезбеди посебна заштита на воените инвалиди и законскиот приоритет за домување, постапката за трајно решение формално трае од 2010 година без никаков исход.
Институционален молк и игнорирање на законите
Документацијата на семејството покажува дека Државниот управен инспекторат утврдил оти предметот воопшто не бил ставен на дневен ред за решавање, и покрај бројните поднесени барања и ургенции. Според Законот за општа управна постапка, рокот за донесување одлука е 30 дена, но во овој случај семејството чека одлука две децении. Додека државата молчи, семејството се соочувало со закупни побарувања и извршни постапки за објект кој не е за живеење, што отвора сериозни прашања за еднаков третман, особено во споредба со јавно објавени случаи каде на други лица им се доделуваат станови побрзо.
„Нивните рани не се украс, туку завет: Македонија да биде дом што не ги остава своите. Кога државата беше во опасност, тие не прашаа колку ќе чини – дадоа сè. Денес не бараат ништо повеќе од тоа што им следува: правда, одлука и држава што стои зад своите бранители“, пишува сопругата во своето обраќање. Таа нагласува дека ова не е само административен предмет, туку човечка приказна за живот во постојана неизвесност.
Апел за правда и одговорност
Иако случајот веќе доби одреден медиумски простор, семејството бара подлабока застапеност поради долгогодишниот институционален молк и непочитувањето на законскиот приоритет. Тие инсистираат на транспарентност и јасен одговор од надлежните институции зошто досега не е донесена конечна одлука.
„Не бараме милост – бараме државата да стои зад оние што ја бранеле. Ако има одлука – нека се достави. Ако нема – нека се каже зошто“, заклучува сопругата во писмото до нашата редакција.
Ј. Ѓ.
