Вештачката интелигенција (ВИ) рапидно го трансформира пејзажот на физиката и научните истражувања, преземајќи улоги од анализа на комплексни бази на податоци до пишување компјутерски кодови. На неодамнешниот Глобален самит за физика, врвните светски научници дебатираа за влијанието на овие нови технологии врз иднината на нивната професија, заклучувајќи дека иако алатките се моќни, човечката интуиција, креативноста и ригорозниот скептицизам остануваат незаменливи, пренесува APS News.
Орит Пелег, вонреден професор на Универзитетот во Колорадо Болдер, истакна дека вештачката интелигенција отвора целосно нови полиња на квантитативни студии кои претходно биле невозможни, особено во следењето на комуникацијата кај животните. Во областа на астрофизиката, Симона Меи од Универзитетот Париз Сите појасни дека алатките за длабоко учење се клучни за карактеризирање на својствата на галаксиите, намалувајќи ги грешките во детекцијата за дури 70 отсто. Ова им овозможува на истражувачите да се фокусираат на анализата наместо на макотрпното усовршување на кодот. За постдокторандот од Вирџинија Тек, Абиџит Чакраборти, користењето на генеративната ВИ трансформира четиричасовна задача за програмирање во 15-минутен разговор со четбот.
И покрај фасцинантната брзина со која се усовршуваат базичните модели, експертите предупредуваат на нивните вродени слабости. Докторандот на Стенфорд, Теодор Мекмилан, алармира дека вештачката интелигенција има широка, но плитка база на знаење и ограничена способност за генерирање вистински нови идеи. Според него, тенденцијата на ВИ да бара вистина во консензусот може да ја попречи креативноста. Овој став го потврди и Метју Гинсберг од Google, кој пред физичарите порача дека тие се најдобри во својата работа токму кога не го даваат консензуалниот одговор – нешто за што големите јазични модели се целосно неспособни.
Дашун Ванг од Универзитетот Нортвестерн ја опиша вештачката интелигенција како „авион за умот“, нагласувајќи дека ваквото моќно летало бара одговорни пилоти. Во тој контекст, Рејчел Бурли од Американското физичко друштво предупреди дека човечкиот надзор и бескомпромисната научна ригорозност мора да стојат зад секој резултат генериран од ВИ.
Во светот кој сè повеќе се потпира на алгоритми, улогата на физичарот се менува, но не го губи своето значење. Професорот од Харвард, Метју Шварц, оцени дека во иднина клучна човечка вештина ќе биде способноста за селекција на проблеми кои вреди да се истражуваат. Сара Демерс од Универзитетот Јеил заклучи дека генерирањето хипотези и валидацијата на резултатите остануваат во рацете на луѓето, додавајќи дека вештачката интелигенција мора да биде прифатена со истиот оној здрав научен скептицизам кој со векови го турка човештвото кон разбирање на природниот свет.
Ј. Ѓ.
