Македонското население е препознатливо по својата карактеристика дел од своето слободно време да го поминува во угостителските објекти. Угостителството, несомнено, претставува значаен дел од македонската економија, но и секојдневие. Оттаму, Владата усвои т.н. шести сет на мерки за помош и ублажување на последиците од тековната пандемија.
Еден од недостатоците кои им ги припишуваат на западните земји нашинците таму, знае да биде и пониското ниво на социјален живот. Не дека во западна Европа, граѓаните не се социјализираат и забавуваат, но тоа некако го прават поумерено и на различен начин. Дел од разликите се културолошки, дел се резултат на различните економски параметри, наши и нивни, но и како таа економска благосостојба треба да се постигне и одржува.
Како и да е, непобитен факт е дека угостителството претставува профитабилен бизнис во Македонија и дека речиси и да нема локал кој служи храна и/или пијалаци, а истиот да „зјае празен“. Вкусната храна, начинот на живот и седенките на македонските граѓани за разни поводи и прослави, се дел од причините зошто сите ние, почесто или поретко, сме посетители на овие објекти.
Владата најави нов, шести по ред, пакет за помош на овој сектор кој моментално функционира хибридно, односно без можност за седење и присуство во објектите. Дел од угостителите се повторно незадоволни и коментираат дека средствата кои ќе се доделат се недоволни. Она што се наѕира од досегашното искуство е дека дел од угостителите како мака да мачат да се помират дека сепак се работи за пандемија на глобално ниво и дека апсолутно не се издржани било какви „пред и потоа“ споредби.
Економската и здравствена криза од која светот долго ќе се оправа, без дилема, остава последици и врз функционирањето на економските оператори. Со тоа треба да се помириме сите и да се трудиме да бидеме максимално приспособливи и иновативни, наместо просто да ги чекаме некои минати времиња кои е прашање дали воопшто пак ќе дојдат.
Истовремено, како одговорно граѓанство, секогаш мора да го поставуваме и прашањето што правиме ние за државата, а не само што прави таа за нас. Функционирањето преку општествениот договор, значи дека и едните и другите поседуваме права, ама и обврски. Во ера на криза, сите ние сме со свои барања за финансии, помош и поддршка од државата, но на државата не треба да се сеќаваме и да гледаме како на сојузник само во период на кризи.
Редовното издавање на фискални сметки, евидентирањето на целокупниот дневен промет, и прикажувањето на реалната добивка, елиминирањето на сивата, па и црна економија, почитувањето на работничките права и прописите од областа на трудовото право, почитувањето на најновите здравствени протоколи – сето ова е само дел од нештата преку кои треба континуирано да изразуваме поддршка на државата и државната каса.
Во дел од државите со кои тежнееме да се споредуваме, присутна е максимата согласно која „полесно ќе поминеш ако застрелаш човек, отколку ако затаиш данок“. Како и да звучи ова, редно време е да ја сфатиме и сопствената одговорност и да кажеме стоп на креативните начини да се заобиколат обврските кон својата држава.
За илустрација, сведоци сме дека елитни угостителски простори, кои се и со простор од повеќе од 2000 метри квадратни, честопати фигурирааат со по еден, двајца или тројца пријавени вработени и со завршни сметки како цела година жив човек да не стапнал таму, а вистинската слика е дека за маса се правеле резервации една недела однапред. Ова е само еден од примерите, а заклучокот сам се наметнува. Затоа, да престанеме на државата да гледаме како на „мајка“ единствено кога од неа нешто ќе ни треба, а како „маќеа“ кога ќе имаме за плаќање данок или друга давачка кон неа.
Иван Дургутов
