Роверот Perseverance на НАСА сѐ подлабоко навлегува во геолошкото минато на Марс, отстранувајќи горни слоеви од карпите за да открие траги што може да откријат како изгледала планетата пред милијарди години — и дали некогаш била погодна за живот.
Овој месец, Perseverance со својот абразивен алат почна да го гребе површинскиот слој од марсовски карпен изданок наречен „Кенмор“, со цел да ја анализира неговата внатрешна структура. Процедурата комбинира механичко стружење со чистење со гас под притисок, овозможувајќи пристап до делови од карпата недопрени од марсовскиот ветер, зрачењето и правот.
„Кенмор беше чудна, непослушна карпа“, изјави Кен Фарли, заменик-научен раководител на мисијата Perseverance. „На изглед сè беше во ред – очекувавме добра анализа, можеби и земање примерок. Но, при абразијата, почна да вибрира и да се рони. Сепак, успеавме да навлеземе доволно за да продолжиме со истражувањето.“
Оваа постапка означува нова фаза во мисијата: од првенствено истражување и собирање примероци, фокусот се префрла кон детална анализа на самото место. За разлика од претходните ровер-мисии, Perseverance користи напредна абразивна алатка и алат наречен gDRT (Dust Removal Tool), кој со пет кратки испусти на азот ја чисти површината без ризик од загадување.
По завршувањето на абразијата, роверот ги активира своите научни инструменти. WATSON (широкоаголна камера) прави фотографии одблизу, додека SuperCam испукува ласерски зраци и ја анализира пареата од карпата со спектрометри, вклучувајќи и анализа на инфрацрвена и видлива светлина.
„Остатоците од стругањето ни покажаа дека оваа карпа содржи глина – минерали што врзуваат вода преку хидроксидни молекули со железо и магнезиум. Тоа е типично за глините на древниот Марс“, рече Кети Кантен-Натаф, членка на тимот на SuperCam. „Спектарите добиени од абразијата покажаа зголемена содржина на железо и магнезиум.“
Инструментите SHERLOC и PIXL дополнително открија минерали како фелдспат (вообичаен на Земјата и Месечината), како и ново откритие: манганов хидроксид – првпат идентификуван на Марс.
„Податоците од карпи како Кенмор ќе им помогнат на идните мисии да знаат дали може лесно да се движат преку одреден терен, да собираат водород и кислород за гориво, или дури и дали некоја карпа би била добра за изградба на живеалишта“, додаде Фарли.
Истражувањата се одвиваат во кратерот Језеро — 45 километри широк базен за кој се верува дека некогаш содржел река и езеро. Овој регион е клучен за потрага по докази за поранешен живот на Марс. Кенмор е 30-та карпа што Perseverance ја анализира во толку висока резолуција.
Паралелно, роверот продолжува да собира и карпести примероци запечатени во епрувети, кои се предвидува да бидат вратени на Земјата со идната мисија Mars Sample Return (MSR). Но, иднината на таа мисија е неизвесна, бидејќи новиот буџет за НАСА за 2026 година, предложен од администрацијата на Доналд Трамп, предвидува нејзино целосно кратење.
Редакција Фронтлајн
