Економијата на ЕУ во првата половина од 2025 година оствари подобри резултати од очекуваните, со што, и покрај скромниот раст, се очекува таа да остане отпорна и континуирано да создава работни места поддржани од силната домашна побарувачка, поволните услови за финансирање и силниот европски пазар на трудот, наведува претседателот на Еврогрупата, Паскал Донохју во Извештај доставен до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта во пресрет на Самитот на ЕУ закажан за 23 и 24 октомври.
– Иако се очекува во втората половина од годината моментумот на раст да забави, сепак се предвидува стапката на раст за 2025 година да ги надмине претходните очекувања. Процесот на намалување на инфлацијата продолжува, што заедно со повисоките плати ја обновува куповната моќ на домаќинствата и ја одржува потрошувачката, додава Донохју.
Во Извештајот, кој треба да биде основа за дискусијата за економските состојби во ЕУ на претстојниот Самит, Донохју прави преглед на ситуацијата во Еврозоната и на фискалната политика и на јавните финансии и посочува на потребата од зголемување на финансирањето за одбраната и безбедноста, напредок во развојот на дигиталното евро, зајакнување на меѓународната улога на еврото, реализација на идејата за Унијата на пазарите на капитал и активно меѓународно ангажирање за зајакнување на гласот на Европа.
Тој посочува дека неодамнешните тензии во глобалната трговија и зголемените царини носат нови предизвици, но дека и покрај овие надворешни пречки, здравите основи на Европа и стабилниот финансиски сектор продолжуваат да обезбедуваат солидна поддршка за економијата на Еврозоната.
– Го споделуваме ставот дека царините им штетат на сите, вклучително и на оние кои ги воведуваат, и веруваме дека отворената и фер трговија останува најефикасниот начин за зголемување на просперитетот за сите, вели првиот човек на Еврогрупата.
Сепак, според него, претстојното проширување на Еврозоната, со приемот на Бугарија како 21-ва членка од 1 јануари 2026 година, е уште еден доказ за стабилноста на европската економија и привлечноста на еврото како „сидро на просперитетот“.
Донохју нагласува дека земјите членки се свесни за итните фискални потреби за зајакнување на одбраната и безбедноста на ЕУ и се целосно посветени на исполнување на своите безбедносни и одбранбени обврски.
– Иако ја сфаќаме сложеноста на задачата, ќе се справиме со овој предизвик на начин што ќе ја заштити фискалната одговорност. Со исклучок на трошоците поврзани со одбраната, фискалното ограничување останува соодветно и ја повторивме нашата посветеност да ги спроведеме среднорочните планови и новата рамка за економско управување, вели претседателот на Еврогрупата.
Во тој правец, според него, во иднина земјите членки ќе се посветат на приспособување на своите буџети на повисоките трошоци за одбрана на среден рок.
Тој додава дека по повеќе од 25 години постоење, Еврозоната се уште нема унифициран дигитален систем за малопродажни плаќања за нејзините граѓани преку кои ќе можат да се вршат трансакции, а во новиот геополитички и финансискиот пејзаж се појавуваат неевропски решенија за плаќање кои можат да ја пополнат оваа празнина и да ја изложат Европа на стратешки зависности.
– Овие случувања ја нагласуваат потребата итно да се продолжи со воведување на дигитално евро за да се зајакне стратешката автономија на Европа во дигиталното доба. Дигиталното евро е заеднички европски проект и градењето на јавната свест и доверба е клучно за неговиот успех. Од суштинско значење е граѓаните и бизнисите јасно да ја разберат целта на дигиталното евро, неговата функција и придобивки, смета Донохју.
Според него, зголемената глобална неизвесност и фрагментацијата во геоекономскиот пејзаж, се одразуваат и на меѓународната улога на еврото, па затоа мора да се работи на нејзино зајакнување со цел да се обезбеди отпорност и стабилност на ЕУ.
– Привлечноста на еврото зависи од континуираниот напредок во клучните приоритети на политиката: развој на стабилни и ликвидни пазари на капитал преку Унијата за штедење и инвестиции, ефикасни и отпорни прекугранични плаќања, здрави макроекономски политики и веродостојна институционална рамка, вели Донохју.
Тој смета дека сега е време за решителна акција за претворање на заложбите за создавање на Унија на пазарите на капитал во опипливи резултати и за премин кон спроведување на значајни реформи, како на европско, така и на национално ниво.
– Развојот на стабилна и интегрирана Унија на пазарите на капитал, која ќе биде од суштинско значење за подобрување на конкурентноста на ЕУ, бара одржлив напор и решителен напредок, порачува Донохју, додавајќи дека таквата Унија и е потребна на Европа и ќе поттикне поголемо јавно разбирање на можностите што ги нудат пазарите.
Според него, за остварување на своите глобални амбиции во услови на променлив и неизвесен глобален амбиент, на ЕУ и е потребна тесна соработка со нејзините меѓународни партнери, особено во рамките на Г7.
