Европратеничката Ирэна Јовева оцени дека реториката на европската комесарка за проширување Марта Кос конечно станала онаква каква што требало да биде од самиот почеток – јасна, недвосмислена и критичка. Таа изјави за N1 дека Кос „многу јасно кажала дека актуелниот режим во Србија не е демократски“, додавајќи дека „само слеп човек не може да види што се случува во Србија“.
Поранешната новинарка и европратеничка од Словенија, либералката Ирэна Јовева, е една од ретките европски политичарки која го препозна студентскиот и граѓанскиот бунт во Србија уште на самиот почеток, дури и кога тоа не било на агендата на Брисел. Таа подолго време ги притиска европските институции да обрнат внимание на земјите кандидати од Западен Балкан.
Јовева престојува два дена во Белград на форумот за безбедност во организација на Белградскиот центар за безбедносна политика. Синоќа ја посети активистката Дијана Хрка пред Собранието на Србија, а притоа ѝ беше доделена и наградата „Светилник“ на БЦБП.
„Благодарна сум за наградата, таа ми дава уште поголема сила и енергија да продолжам. Им ја посветувам на сите кои се борат за основните човекови права“, изјави таа во емисијата N1 Директно. Претходни добитници на наградата се полицајката Катарина Петровиќ и укажувачот од Крушиќ, Александар Обрадовиќ.
Јовева додава дека Европа сè повеќе сфаќа колку е ситуацијата во Србија сериозна.
„Сè помалку е безбедно и сè потешко за секого. Дури и оние што одлучија да мижат и да мислат дека не е страшно, сега гледаат дека е страшно – и дека нема да помине“, рече таа.
На прашањето дали за време на посетата на Дијана Хрка го видела шаторското населување пред Собранието, Јовева потврди дека тоа за неа било „непоимливо“.
„Чациленд – како од криминален филм“
„Одлуката да ја посетам Дијана беше спонтана, сакав да ѝ дадам поддршка. Тој ‘Чациленд’ е нешто што човек би го видел во криминални филмови, а не во реалноста. Едно е да читаш за тоа, но кога ќе го видиш со свои очи – неверојатно е. Да се блокира Собранието и самиот центар на градот на тој начин, тоа е за мене непоимливо. А да не зборувам дека тие имаат огради и обезбедување, а од другата страна – сосема поинаква слика. Грозно“, изјави таа.
Иако е два дена во Белград, Јовева кажа дека ниту еден претставник од власта не ја контактирал.
„Не, никој не ме поканил, ниту тоа го очекував. Не е ништо изненадувачко. Не би се сретнала ниту со опозицијата ниту со власта, особено затоа што сум овде по други причини. А и сите добро знаат дека јавно кажувам дека ги поддржувам студентите и нивната борба на улиците, но не сакам да дадам дополнително ‘гориво’ на авторитарниот режим за нови манипулации“, рече Јовева.
Посочи дека со студентите ја дели истата вредносна ориентација – европските принципи.
„Доколку тие принципи за кои се борат граѓаните беа принципи и на власта, ја би ги поддржала. Но вака – никако. И не ни очекував покана. Но, јас сум дел од делегацијата за односи со Србија, па можеби ќе имаме прилика да се видиме“, додаде таа.
Кос: Србија не може да „седнува на две столчиња“
Еврокомесарката за проширување Марта Кос денес изјави дека сака да види демократска Србија во Европската унија, но дека од неа очекува јасна ориентација, а не седење на две столчиња. И покрај тоа, во ЕУ нема единствен став што точно се случува во Србија.
„Нема единствен став, и тоа не само за Србија, туку и за Палестина и многу други примери каде постојат двојни стандарди. Некои други интереси често се пред принципите и вредностите. Само слеп човек не може да види што се случува во Србија“, рече Јовева.
На прашањето дали Кос мислела дека овој режим не може да ја внесе Србија во ЕУ или само дека мора да стане демократски, Јовева коментира:
„Нејзината изјава е многу јасна, реториката конечно е јасна како што требаше да биде од почеток. И Урсула фон дер Лајен ја смени реториката. Марта Кос денес многу јасно кажа – актуелниот режим во Србија не е демократски.“
Јовева додаде дека изборите мора да бидат фер и поштени: „Ако тие услови не се исполнети, знаеме каде сме. Не сакам да се мешам во внатрешните работи, граѓаните треба да ја организираат својата држава. Но тие тоа не можат – немаат услови.“
На крај порача дека Србија мора да ги исполни препораките од резолуциите на Европскиот парламент и Европската комисија.
„Ако не се спроведат, нема напредок. Европа прави сè што е можно за да се почитуваат условите и вредностите, европските принципи, и да напредува Србија на својот европски пат.“
