Војната против Иран веќе има огромна финансиска цена за Соединетите Американски Држави. Според проценки на аналитичари цитирани од CNN, воените операции против Иран ги чинат американските даночни обврзници повеќе од 890 милиони долари дневно.
Оваа бројка се базира на познати воени операции и проценки од Конгресот и ги вклучува трошоците за воздушни и морски операции, распоредување копнени сили, напредни оружени системи и пресретнување ракети и дронови.
Аналитичарите предупредуваат дека ова е само почетна проценка, бидејќи реалната цена на конфликтот може значително да порасне ако војната продолжи или се прошири.
Најскапата фаза на војната
Историски гледано, почетната фаза на воените операции е најскапа. Во првите недели од конфликтот се користи најмодерна воена технологија, се распоредуваат носачи на авиони и се активираат системи за противракетна одбрана.
Според Reuters, голем дел од трошоците доаѓаат од противракетната одбрана, особено од системите што пресретнуваат балистички ракети и дронови.
На пример, една ракета од системот Patriot може да чини 3 до 4 милиони долари, додека пресретнувачите од морските системи SM-3 се уште поскапи.
Ова создава парадокс што воените аналитичари често го нагласуваат: одбраната од релативно евтини дронови може да чини десетици пати повеќе од самите дронови.
Носачите на авиони – симбол и трошок
Голем дел од дневните трошоци се поврзани со распоредувањето на американски носачи на авиони и придружните флоти.
Според анализи на The New York Times, само оперативните трошоци за еден носач на авиони со целата придружна група можат да достигнат милиони долари дневно, без да се пресметаат муницијата и борбените операции.
Во актуелниот конфликт, американската морнарица игра клучна улога во воздушни напади, противракетна одбрана и контрола на морските линии во Персискиот Залив.
Дали ова може да стане „втора Ирачка војна“?
Една од главните грижи во Вашингтон е дека конфликтот може да се претвори во долготрајна и скапа војна, слична на конфликтите во Ирак и Авганистан.
Во анализи на BBC, се наведува дека војната во Ирак на крајот ја чинеше американската економија повеќе од 2 трилиони долари, кога ќе се пресметаат воените операции, логистиката и долгорочната грижа за ветераните.
Токму ова историско искуство денес се споменува во дебатите за тоа колку далеку треба да оди американската стратегија против Иран.
Политичка дебата во САД
Финансиската цена на конфликтот веќе станува и политичко прашање во американскиот Конгрес.
Според анализи на Politico, дел од сенаторите предупредуваат дека САД мора да избегнат нов долгорочен воен ангажман на Блискиот Исток.
Критичарите на војната истакнуваат дека огромните воени трошоци доаѓаат во момент кога американската влада веќе се соочува со растечки јавен долг, големи буџетски дефицити и притисок за зголемување на социјалните трошоци.
Ризикот од регионална ескалација
Финансиската цена на конфликтот може драматично да порасне ако војната се прошири надвор од сегашниот фронт.
Аналитичари предупредуваат дека ескалација би можела да вклучи пошироки воени операции во Персискиот Залив, напади врз американски бази во регионот и нарушување на транспортот на нафта низ Ормускиот теснец.
Според економски анализи цитирани од Bloomberg, затворањето на Ормускиот теснец би можело да предизвика силен скок на цените на нафтата и глобални економски потреси.
Колку долго може да се одржи ваква војна?
Историјата покажува дека почетните проценки за воени трошоци често се покажуваат како премногу оптимистички.
Иако дневната цена од околу 890 милиони долари веќе изгледа огромна, вистинската финансиска тежина на конфликтот ќе зависи од тоа колку долго ќе траат операциите, дали ќе се вклучат американски копнени сили и дали конфликтот ќе се прошири во поширока регионална војна.
Во моментот, војната со Иран не е само геополитичко прашање – таа е и економска пресметка што секој ден ја плаќаат американските даночни обврзници.
Ако конфликтот продолжи со сегашното темпо, дневната сметка од речиси милијарда долари може да стане само вовед во многу поскап и подолг конфликт.
Редакција Фронтлајн





