Како уште еден голем чекор кон една од најкомплексните вселенски мисии со човечки екипаж во поновата историја, Американската вселенска агенција (НАСА) во вторникот објави нови детали за мисијата „Артемис 3“ (Artemis III) и ги именуваше четирите примарни членови на екипажот и една замена за овој тест-лет. Мисијата, која е планирана за 2027 година, ќе опфати серија предизвикувачки тестови во ниската Земјина орбита, кои се од суштинско значење за „Артемис 4“ – првата планирана мисија со екипаж на лунарниот Јужен Пол во 2028 година.
За време на „Артемис 3“, моќната ракета на агенцијата SLS (Space Launch System) ќе го лансира вселенското летало „Орион“ и неговиот екипаж од вселенскиот центар Кенеди на НАСА во Флорида. По проверката на системите во ниската Земјина орбита, леталото за првпат ќе демонстрира способности за спојување и докинг со тест-верзиите на американските комерцијални системи за слетување на Месечината, кои моментално ги развиваат компаниите „Блу Ориџин“ (Blue Origin) и „СпејсЕКС“ (SpaceX). Оваа сложена мисија ќе вклучува драматична кампања со повеќе лансирања на најмоќните ракети во светот за да се тестира интегрираниот софтвер, хардвер, пропулзијата и комуникацијата меѓу „Орион“ и лунарните лендери.
Составот на екипажот и историско учество на ЕКА
Официјалниот екипаж на мисијата „Артемис 3“ го сочинуваат:
Ренди Брезник (НАСА) – Командант на мисијата
Лука Пармитано (ЕКА) – Пилот
Андре Даглас (НАСА) – Специјалист на мисијата
Френк Рубио (НАСА) – Специјалист на мисијата
За резервен член на екипажот е назначен астронаутот на НАСА, **Боб Хајнс**. Ова е првпат во историјата астронаут на Европската вселенска агенција (ЕКА) да биде назначен во мисија од програмата „Артемис“, што ја нагласува важноста на меѓународното партнерство.
„Денес правиме уште еден храбар чекор во враќањето на човештвото на Месечината, градејќи врз извонредните темели поставени од астронаутите на ‘Артемис 2’“, изјави администраторот на НАСА, Џаред Ајзакман. Тој потенцираше дека оваа мисија ќе бара најневеројатна координација на тешки лансирања во историјата.
Генералниот директор на ЕКА, Јозеф Ашбахер, истакна дека назначувањето на Лука Пармитано за пилот е признание за европската експертиза, додавајќи дека Европскиот сервисен модул на ЕКА повторно ќе ги обезбеди клучните капацитети за напојување на „Орион“.
Прогрес на мисијата на Земјата и во вселената
Подготовките за тест-летот напредуваат брзо. Инженерите ова лето ќе ги спојат модулот за екипаж на „Орион“ со сервисниот модул и ќе го интегрираат системот за докинг кој ќе лета за првпат. Техничарите веќе го интегрираат моторниот дел на SLS ракетата пред инсталацијата на четирите мотори RS-25 во текот на летото, кога е планирано да започне и спојувањето на цврстите ракетни бустери кои веќе се пристигнати во Кенеди центарот.
Оперативниот план за „Артемис 3“ предвидува екипажот да помине околу две недели во вселената. Најпрво ќе биде лансиран тест-лендерот на „Блу Ориџин“ кој може да остане во орбитата повеќе недели. Потоа, екипажот со „Орион“ ќе се лансира во орбитата каде ќе се спои со лендерот и ќе поминат околу два дена во заеднички тестирања. Откако „Орион“ ќе се одвои, ќе го очекува тест-моделот на „Старшип“ (Starship) на „СпејсЕКС“ за нов еднодневен докинг и проверки. По завршувањето на операциите, „Орион“ ќе се упати кон Земјата и безбедно ќе се спушти во Тихиот Океан, од каде астронаутите ќе бидат подигнати од тимови на американската Морнарица и НАСА.
Искуството на астронаутите
За командантот Брезник (пензиониран полковник на американските маринци) ова ќе биде трета мисија во вселената, откако претходно леташе со шатлот „Атлантис“ и командуваше со Експедицијата 53 на Меѓународната вселенска станица (МКС). И за италијанскиот полковник Лука Пармитано ова ќе биде трет лет, по двете долготрајни мисии на МКС каде во 2019 година служеше и како командант на Експедицијата 61.
Френк Рубио, кој има зад себе 28 години служба во американската армија како пилот и лекар, го држи американскиот рекорд за најдолг континуиран престој во вселената со поминати 371 ден во орбитата. За Андре Даглас, доктор по системско инженерство и поранешен член на американската Брегова стража кој беше замена во „Артемис 2“, ова ќе биде прв лет во вселената.
