Денеска се навршуваат 31 година од атентатот врз Киро Глигоров, првиот претседател на независната држава и еден од клучните политички актери во периодот на нејзиното осамостојување. И по повеќе од три децении, не е утврдено кој го организирал и извршил нападот, а истражната постапка против непознат сторител и натаму се води како отворена.
Атентатот беше извршен на 3 октомври 1995 година, во 9:50 часот, во центарот на Скопје. Глигоров со службеното возило се движел од претседателската резиденција кон Собранието кога, на улицата „Македонија“, во близина на хотелот „Бристол“, била активирана експлозивна направа поставена во паркиран автомобил „цитроен ами 8“. Според податоците од истрагата, во автомобилот биле поставени околу 20 килограми експлозив, активиран со далечински управувач.
Глигоров го преживеа нападот, но се здоби со тешки повреди на главата. Неговиот возач Александар Спировски загина на местото, а телохранителот Илчо Теовски беше повреден. Од последиците на повредите почина и случајниот минувач Христо Христоманов, додека беа повредени и Климе Коробар и Јован Атанасовски.
Размерите на истрагата беа огромни. Биле проверени 30.850 возила, повеќе од 15.000 објекти, легитимирани над 188.000 лица, а околу 19.000 лица биле претресени. МВР водело информативни разговори и со лица кои во одредени фази биле сметани за можни осомничени, но никој не бил обвинет за нападот.
Во изминатите три децении во јавноста се појавуваа различни теории за можните организатори, мотиви и нарачатели на атентатот. Ниту една од нив, меѓутоа, не доведе до судски утврдена одговорност.
Така, 31 година по експлозијата во центарот на Скопје, еден од најтешките напади врз највисок државен функционер во поновата историја на земјата останува нерасветлен: без идентификувани извршители, без утврдени нарачатели и без судска разрешница.
Д. Е.
