Одлуката на Илон Маск привремено да ја ограничи функцијата за генерирање слики на чат-ботот ГРОК доаѓа во момент кога самиот Маск јавно тврди дека западните влади ја користат регулацијата како алатка за задушување на слободата на говорот.
Во твит што интензивно се споделува на платформата X, Маск – или профили блиски до неговата реторика – ја доведуваат во прашање, како што нагласуваат „фокусираноста на британскиот премиер Кир Стармер врз X и ГРОК“, тврдејќи дека и други ВИ-алатки можат да генерираат слични слики. Велат „пораката е јасна: проблемот не е технологијата, туку политичката цензура“.
Но токму во исто време, ГРОК ја исклучи својата функција за креирање и уредување слики за огромното мнозинство корисници, по бран негодувања и сериозни предупредувања од регулаторите. Според The Guardian, алатката била користена за создавање неконсензуални сексуализирани слики од жени, па дури и насилни сцени, вклучително и симулирани убиства.
They just want to suppress free speech https://t.co/IuEnsi1QSX
— Elon Musk (@elonmusk) January 10, 2026
Кога „апсолутната слобода“ станува правен ризик
Истражувањето на Guardian покажа дека ГРОК бил користен за манипулирање со фотографии – дигитално „соблекување“ жени и нивно ставање во сексуализирани пози без согласност. Овие практики, според британските власти, претставуваат јасно кршење на законот.
Британскиот премиер Стармер јавно порача дека содржината е „срамна“ и „одвратна“ и дека регулаторот Ofcom има целосна поддршка да преземе мерки. „Тоа е незаконско. Нема да го толерираме“, изјави Стармер, додавајќи дека сите опции, вклучително и забрана, се на маса.
Токму под ваков притисок, ГРОК објави дека генерирањето и уредувањето слики ќе биде дозволено само за корисници што плаќаат претплата – и тоа со целосна идентификација и зачувани податоци за плаќање, што овозможува следливост и одговорност при злоупотреба.
Твитот како дефлексија, не како аргумент
Контекстот го прави твитот на Маск особено значаен. Наместо одговор на суштинското прашање – зошто Grok дозволил масовна злоупотреба – наративот се префрла кон споредби со други ВИ-алатки и обвинувања за политичка пристрасност.
Но, клучната разлика е во реакцијата. Додека Grok реагираше дури по јавен притисок и закани со регулаторни санкции, другите платформи веќе имаат воспоставени ограничувања и механизми за спречување вакви злоупотреби. Прашањето, според експертите, не е дали технологијата може да генерира ваква содржина, туку како и кога сопствениците преземаат одговорност.
Пошироката слика: ВИ без правила
Случајот со Grok повторно ја отвори дебатата за тоа дали концептот на „апсолутна слобода на говор“ е применлив во ерата на генеративната вештачка интелигенција. Илјадници неконсензуални сексуализирани слики се создадени за само неколку недели, пред компанијата да реагира.
За критичарите, токму тоа е доказ дека саморегулацијата не функционира. За Маск, пак, секоја интервенција од државата е опасен преседан. Но меѓу тие две позиции стојат жртвите – жени чии ликови биле злоупотребени, без можност за заштита.
Ј. Ѓ.
