На 15 август 1977 година, радио-телескопот „Big Ear“ на Државниот универзитет во Охајо регистрирал нешто што ќе стане легенда во историјата на потрагата по вонземска интелигенција (SETI). Астрономот Џери Ехман, анализирајќи ги податоците, забележал извонредно силен сигнал кој траел цели 72 секунди – точно колку што телескопот можел да следи една точка на небото.
На хартиената листа со резултати, меѓу колоните со бројки и букви, се издвојувала необична комбинација: 6EQUJ5 – код што го претставува интензитетот на сигналот. Ехман, возбуден од откритието, ја заокружил секвенцата и на маргината напишал „Wow!“. Така сигналот го доби и името.
Космички потпис од непознато потекло
Сигналот бил забележан на фреквенција 1420,456 MHz, исклучително блиску до познатата „водородна линија“ (1420,405 MHz) – спектралната линија на најзастапениот елемент во универзумот. Оваа фреквенција SETI ја смета за „космички канал“ што би можел да се користи за меѓуѕвездена комуникација.
Се појавил од насоката на соѕвездието Стрелец, близу ѕвездите Chi Sagittarii. Таму не е познат ниту еден извор кој природно емитува таков сигнал, а ниту една ѕвезда или планета со посебен интерес.
Зошто е посебен
Силен и чист: Многу над бучавата во позадина, со јасна спектрална линија.
Еднократен: Никогаш повеќе не е детектиран, иако голем број телескопи – од META до Arecibo – ја скенирале истата област.
Мистериозна фреквенција: Близината до водородната линија не е случајност што лесно се објаснува со природен феномен.
Објаснувања – од вонземјани до комети
Во изминативе децении се појавиле повеќе теории:
Вонземска интелигенција – најпопуларна меѓу ентузијастите, поради „свршената“ фреквенција и чистотата на сигналот.
Рефлектиран земјин сигнал – можен одблесок од сателит или вселенски отпад.
Природен феномен – иако не е познат ниту еден природен процес кој точно го реплицира.
Комети – во 2017 г. астрономот Антонио Парис предложи дека сигналот можел да дојде од облаци на водород околу комети 266P/Christensen и 335P/Gibbs.
Нова астрофизичка теорија (2024) – истражувачи предложија дека сигналот можеби е резултат на ненадејно зрачење од магнетар или друга неутронска ѕвезда, која ги возбудила ладните водородни облаци и создала краткотраен „масер“ ефект (слично на ласер, но со микробранови).
Најголемиот предизвик – неповторливоста
Без повторно детектирање, научниците не можат да го потврдат потеклото. Сепак, „Wow!“ сигналот останува најблиското нешто до „технологиски потпис“ што SETI го регистрирал.
SETI и денес продолжува со мониторинг, користејќи многу помоќни инструменти и алгоритми, но мистеријата од 1977 година сè уште не е разрешена.
Редакција Фронтлајн
