Вакцините се витална алатка што спасува милиони животи секоја година. Загрижувачки е што владата на Соединетите Американски Држави сака да го намали финансирањето за клучната организација што спасува животи во светот преку имунизација, а во услови на дебати за безбедноста на вакцините, светот бележи зголемување на случаите на сипаници.
Политиката околу пандемијата на КОВИД-19 доведе до зголемено отфрлање на вакцините, а таа промена придонесе за одлуката на администрацијата на Доналд Трамп да го намали финансирањето за Гави, Алијансата за вакцини, за која се проценува дека спасила 17 милиони детски животи во последните 25 години.
Губењето на поддршката од САД би значело дека 75 милиони деца ќе ги пропуштат своите рутински вакцини во следните пет години, а повеќе од 1,2 милиони деца би можеле да починат како резултат на тоа, според организацијата.
Огромниот број деца што денес умираат од заразни болести живеат во посиромашни земји, но забораваме дека пред помалку од два века, дури и богатите земји живееле во ера на епидемии. Треба да ги обединиме сите околу неконтроверзните, животоспасувачки детски вакцини, како оние за заушки и сипаници. Не само што владите треба да го задржат сегашното ниво на трошење, туку треба и да го зголемат. Тоа нуди можност за огромен напредок во глобалниот развој со многу мала инвестиција, нешто што треба да биде привлечно за сите, без оглед на нивната политика.
Вакцините се едно од најневеројатните достигнувања на човештвото. Тие спасиле повеќе животи од кој било друг медицински изум и овозможуваат контрола на болестите на ниво на популација, кои некогаш предизвикувале огромни страдања. Вакцините дури успеале целосно да ја искоренат една од најсмртоносните болести на човештвото, големите сипаници, откако таа милениуми наназад убивала без дискриминација.
Само во 20-от век, големите сипаници веројатно убиле 300-500 милиони луѓе пред да бидат конечно искоренети во 1977 година, благодарение на вакцината. Ако таа вакцина не постоеше, оваа болест можеби сè уште би убивала околу 5 милиони луѓе годишно.
Се проценува дека на глобално ниво, напорите за имунизација спасиле 154 милиони животи во половина век, или шест животи секоја минута годишно. Огромното мнозинство, 101 милион, биле новороденчиња.
Инвестирањето во вакцини, се разбира, спречува смртни случаи од заразни болести. Но, со запирањето на болести како полио, сипаници и тетанус, исто така го намалуваме притисокот врз здравствените системи во посиромашните земји, овозможувајќи им подобро да им помагаат на пациентите со срцеви заболувања и рак.
Покрај тоа, бидејќи заразните болести не познаваат граници, има помал притисок врз здравствените системи низ светот. Ова ги минимизира економските нарушувања и создава побезбедна глобална средина.
Истражувачите за Копенхаген консензус ги документирале трошоците и придобивките од одржувањето и зголемувањето на глобалната инвестиција во вакцините во студија објавена од Cambridge University Press. Ако светот го продолжи сегашното ниво на трошење, ќе спасуваме околу 3,8 милиони животи секоја година од болести што можат да се избегнат до 2030 година. Секој долар ќе донесе неверојатни 286 американски долари во општествени придобивки од спасувањето животи и избегнувањето на болести.
Покрај тоа, студијата покажува дека зголемувањето на покриеноста со вакцини, дури и ако е поскапо, сè уште ќе биде неверојатна зделка. Во следните осум години, би можеле да спасиме дополнителни 4,1 милиони животи, или околу 500.000 животи секоја година. Трошоците би се зголемиле бидејќи владите ги прошируваат кампањите за вакцинација до потешко достапни места и семејства. Можеби ќе биде неопходно повеќе земји да го следат примерот на Индија, која користи прехранбени стимулации за да обезбеди поголема покриеност.
Сепак, дополнителниот вкупен директен глобален трошок би бил релативно скромен – 1,5 милијарди долари годишно, заедно со околу 200 милиони долари во дополнително време, главно од мајките кои мора да одат во клиники.
Спасувањето на половина милион животи секоја година го прави ова неверојатна можност. Според стандардните економски проценки низ времето, земајќи предвид дека избегнатите последици во сегашноста или блиската иднина се поважни за нас, придобивката вреди околу 170 милијарди долари годишно.
Во економски термини, секој потрошен долар ќе генерира 101 долар во општествени придобивки за светот. Постигнувањето на вредност од 100 наспроти 1 е феноменален поврат на секоја политика.
Спасувањето на животите на 3,8 милиони деца секоја година со безбедни, основни вакцини е неверојатна зделка, а спасувањето на уште половина милион деца секоја година со уште поголема покриеност со вакцини е исто така неверојатна можност. Треба да ги прифатиме и двете и да осигураме дека сите деца добијат доживотна заштита од смртоносни болести.
Авторот е претседател на Копенхаген консензус, гостин- истражувач во Институтот Хувер при Универзитетот Стенфорд и автор на книгата „Најдобрите работи прво“ (2023).
