SpaceX постигна уште една историска пресвртница со денешниот успешен суборбитален тест на најголемата и најмоќната ракета некогаш создадена – Starship Flight 11. Полетувањето од базата Starbase во Јужен Тексас ја означи 11-тата тест-мисија и воедно последниот лет на сегашната верзија на возилото, пред да ја замени новата, уште поголема варијанта V3.
„Let ’em hear it, Starbase!“ извика портпаролот Дан Хуот додека инженерите на SpaceX славеа уште еден успешен лет.
Watch Starship’s eleventh flight test → https://t.co/YmvmGZTV8o
https://t.co/zIRMX5mh9K— SpaceX (@SpaceX) September 29, 2025
Ракета создадена за Месечината и Марс
Starship е клучниот проект на Илон Маск за реализирање на неговиот сон – човештвото да стане мултипланетарен вид. Основана во 2002 година, компанијата SpaceX го развива системот за да може да превезува луѓе и товар на Марс, но и до Месечината, каде НАСА ја избра Starship како прв лендер во рамки на програмата Artemis 3 (2027).
Сегашната варијанта (V2) е висока 123 метри, а идните верзии ќе достигнат и 142 метри. Следната генерација V4, најавена за 2027, ќе располага со 42 Raptor мотори, што ќе ѝ овозможи да понесе над 165 тони товар во орбита.
Успешен лет, прецизни слетувања и тестови на повторна употреба
Flight 11 се изведе во 7:23 p.m. EDT (23:23 GMT) и траеше околу 66 минути. Првата фаза – Super Heavy – се одвои по 2,5 минути и успешно се спушти во Заливот на Мексико, користејќи нова стратегија со 13 мотори при слетување и пет за финално насочување.
Горната фаза, Ship, ги испушти осумте тест-сателити од типот Starlink dummy на висина од 192 km, повторно го вклучи еден од Raptor моторите во вселената, потоа влезе во атмосферата и прецизно слета во Индискиот Океан, во кадар на камера поставена на буја – слика што SpaceX ја опиша како „совршено збогување“ со верзијата V2.
Splashdown confirmed! Congratulations to the entire SpaceX team on an exciting eleventh flight test of Starship! pic.twitter.com/llcIvNZFfg
— SpaceX (@SpaceX) October 14, 2025
Подготовка за новата ера на Starship
Овој лет е последен од првата писта на Starbase, која ќе биде темелно реконструирана. „Инсталираме нов лансирен систем, пламенски канал и подобрени „chopsticks“ за фаќање на ракетите,“ изјави инженерот Џејк Беркoвиц. Додека трае надградбата, следните мисии ќе се изведуваат од Pad 2.
SpaceX веќе најави дека новата генерација Starship V3 ќе биде уште повисока, потешка и со поголема носивост, а целта е да се постигне целосна и брза повторна употреба – до неколку лансирања дневно од една база.
По серија неуспеси во првите тестови годинава, успешните мисии во август и октомври го потврдија огромниот напредок на програмата. Маск, кој овојпат ја следеше ракетата, рече дека „ова е највпечатливиот лет досега“.
„Честитки до целиот тим на SpaceX,“ порача Беркoвиц. „Ветивме максимална возбуда – и Starship ја испорача.“
Клучни факти
На 13 октомври 2025 (UTC) SpaceX го лансираше 11-тиот тест лет на својот ракетен систем Starship / Super Heavy од погонот “Starbase” во Тексас.
Летот траеше околу 1 час и 6 минути.
Во текот на летот, односно по делумно влегување во орбита, беа пуштени “мокри” (симулирани) сателити.
Помалиот, Super Heavy booster (првата фаза) изврши контролирано слетување (водено слетување) во Мексиканскиот Залив.
Горната фаза (Starship) влезе назад во атмосферата и заврши со контролирано слетување – “splashdown” во Индискиот Океан.
Ова беше последниот лет за оваа верзија (“Block 2 / верзија 2”) на Starship / Super Heavy — SpaceX ќе премине на понов прототип.
Што е значајно и контекст
Со овој лет, SpaceX доби важни податоци за преносливоста (relight) на моторите во вселенски услови, управувачки маневри при повторен влез и перформанси на топлинскиот штит (heat shield).
Сè уште не се опорави ниту една компонента од оваа мисија — ни booster, ни горната фаза не беа земени назад за повторна употреба.
Овој лет е особено важен затоа што се смета за „финален“ тест за оваа верзија на Starship, пред преминување кон нови конфигурации кои се планира да се користат за понатамошни мисије, вклучително и за Месечината и Марс.
NASA има интерес да користи Starship како погонски систем за спуштање/подигање астронаути помеѓу орбитата на Месечината и површината (во рамките на програмата Artemis).
Иако претходно имаше неколку неуспешни летови — со предвремени прекини, губење на контрола или експлозии — ова лансирање се гледа како значаен чекор напред.
Редакција Фронтлајн
