Како што се приближуваше викендот, САД и Иран делуваа како да се на чекор до договор што би ставил крај на седумнеделната војна. Во тие моменти, според CNN, постоел растечки оптимизам дека разговорите се движат кон исход што би овозможил прекин на конфликтот и отворање пат за понатамошен договор. Но токму тогаш, ситуацијата почнала да се менува.
Претседателот на САД Доналд Трамп јавно почнал да зборува за тековните разговори, и преку социјалните мрежи и во разговори со новинари додека посредници од Пакистан го информирале за контактите со ирански претставници во Техеран. Проблемот бил во тоа што тој изнесол тврдења за договорени точки кои, според извори запознаени со разговорите, сè уште не биле финализирани. Меѓу нив биле и едни од најчувствителните американски барања, како предавање на збогатениот ураниум, како и негови изјави дека крајот на војната е блиску.
Таквите пораки предизвикале брза реакција од иранска страна. Ирански претставници јавно отфрлиле дел од тие тврдења и негирале дека се подготвува нова рунда разговори. Со тоа, според текстот, нагло бил поткопан оптимизмот што се градел во пресрет на можен договор.
Дел од претставници во администрацијата на Трамп приватно признале дека јавните настапи на претседателот не ѝ помогнале на преговарачката атмосфера. Разговорите биле исклучително чувствителни, а иранската недоверба кон САД длабока. Дополнителен проблем, според американски претставници, било и сомнежот дека во Техеран постои поделба меѓу преговарачкиот тим, предводен од Мохамад Багер Галибаф и Абас Арагчи, и Исламската револуционерна гарда, што отвора прашање кој навистина може да даде конечна согласност за договор.
Еден извор запознаен со разговорите, за CNN вели дека Иранците не го прифатиле добро впечатокот дека американскиот претседател преговара преку социјални мрежи и јавно претставува како веќе договорени прашања за кои сè уште нема согласност. Дополнително, во текстот се посочува дека иранската страна е особено чувствителна на тоа како изгледа во домашната јавност и не сака да остави впечаток на слабост.
Меѓу конкретните изјави на Трамп, CNN ги издвојува неговите тврдења за „неограничена“ суспензија на иранската нуклеарна програма, оценката дека Техеран „се согласил на сè“, како и најавата дека состанок „веројатно ќе се одржи за време на викендот“ и дека договор може да има „во следниот ден или два“. Но паралелно со тие изјави, состојбата на теренот и во дипломатијата останала нестабилна.
Кревкиот прекин на огнот дополнително бил ставен на тест во неделата, кога американски разурнувач отворил оган и запленил ирански товарен брод што се обидел да ја пробие американската поморска блокада во Оманскиот Залив. Овој инцидент, според текстот, дополнително ја зголемил иранската лутина и ја усложнил веќе чувствителната ситуација. Така, додека се приближувал рокот на двонеделното примирје, Трамп повторно бил исправен пред избор: да прифати договор, дури и несовршен, или да влезе во нова ескалација на конфликт што претходно тврдеше дека наскоро ќе заврши.
Во текстот се посочува дека до понеделникот ирански претставници звучеле помалку отпорно кон нови разговори, но контурите на евентуален договор и натаму останале нејасни. Белата куќа, пак, преку портпаролката Каролин Левит, порача дека САД никогаш не биле поблиску до „добар договор“ со Иран, за разлика од, како што таа го нарекла, „ужасниот договор“ од времето на Обама, и дека тоа се должи на преговарачката способност на Трамп.
Самиот договор, според CNN, се движи околу неколку јасни црвени линии. Трамп бара Иран да го замрзне збогатувањето ураниум и да го предаде својот материјал што е блиску до ниво за оружје. Техеран, од друга страна, инсистира да ја задржи контролата врз Ормускиот Теснец и бара укинување на санкциите. Американските преговарачи во првата рунда предложиле 20-годишна пауза на иранското збогатување на ураниум, а Иран возвратил со петгодишна суспензија, што Вашингтон ја одбил. Еден понов ирански предлог предвидувал 10-годишна пауза, по што би следела уште една деценија со збогатување далеку под ниво за оружје. Но Трамп јавно кажал дека не сака никакво збогатување на ураниум на неодредено време и дека е против дури и 20-годишната пауза.
Паралелно, администрацијата разгледувала и можност за одмрзнување 20 милијарди долари ирански средства во рамки на разговорите, во замена за предавање на залихите високо збогатен ураниум. Според анализата, токму флексибилноста на двете страни околу овие услови ќе одреди дали договор воопшто може да се постигне. За Трамп, дополнителен политички императив е да не прифати решение што би можело да биде споредено со нуклеарниот договор од времето на Обама, од кој тој се повлече во 2018 година и кој постојано го критикува како слаб.
Најмалку што преговарачите се надеваат да постигнат, според CNN, е рамковно разбирање меѓу САД и Иран, што потоа би довело до подетални разговори во следните недели. Но и тој пристап има критичари, кои предупредуваат дека Иран можеби само купува време додека повторно активира дел од своите ракетни системи. Во меѓувреме, нејаснотиите продолжиле и околу улогата на потпретседателот Џеј Ди Венс, чие патување и учество во разговорите Трамп и високите американски претставници различно го опишувале во јавноста. Истото важело и за рокот на примирјето, за кој Трамп понудил различни временски рамки. Така, додека разговорите се поместувале кон среда во Исламабад, изворите за CNN ја опишале состојбата со еден збор: флуидна.
Редакција Фронтлајн
