Научниците кои ги анализираат податоците од Марс дојдоа до сосема неочекувано откритие, забележувајќи атмосферски ефект кој никогаш претходно не бил виден во атмосферата на Црвената планета. Користејќи ги инструментите на мисијата MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) на НАСА, истражувачите идентификуваа феномен познат како ефектот Зван-Волф, објави НАСА. Овој ефект вклучува наелектризирани честички кои се истиснуваат долж магнетните структури, процес кој досега беше познат само во Земјината магнетосфера каде што помага во одбивањето на сончевиот ветер. Новата студија, објавена во списанието Nature Communications, ги дава првите сеопфатни опсервации на истиот ефект директно во атмосферата на Марс.
Кристофер Фаулер, главен автор на студијата од Универзитетот во Западна Вирџинија, изјави дека ефектот бил забележан при анализа на податоците од декември 2023 година, кога тимот наишол на невообичаени флуктуации во мерењата на магнетното поле. Ефектот Зван-Волф е откриен во 1976 година и досега беше набљудуван исклучиво во планетарните магнетосфери. За разлика од Земјата, Марс нема глобално магнетно поле, а овој феномен сега е забележан длабоко во марсовската јониосфера на висина под 200 километри, каде што се дистрибуираат големи количини наелектризирани честички.
Индуцираната магнетосфера на Марс се создава од интеракцијата на сончевиот ветер со јониосферата и може драстично да се промени по големина и облик при силни вселенски временски настани. Откритието станало возможно токму поради голема соларна бура која го погодила Марс, што го засилила ефектот до ниво на кое инструментите на леталото можеле да го детектираат. Истражувачите заклучуваат дека ефектот Зван-Волф најверојатно постојано се случува во марсовската јониосфера, но вообичаено е на нивоа кои не можат да бидат забележани без влијание на силна вселенска непогода.
Разбирањето на ефектот Зван-Волф обезбедува нов увид во тоа како вселенското време влијае врз динамиката на Марс, како и врз други тела без сопствено магнетно поле, вклучувајќи ги Венера и сатурновата месечина Титан. Мисијата MAVEN, лансирана во 2013 година, продолжува да дава податоци за историјата на марсовската клима и губењето на атмосферата во вселената. Иако леталото се соочи со губење на сигналот кон крајот на 2025 година, поради што во февруари 2026 година НАСА формираше посебен одбор за ревизија, анализираните податоци од оваа мисија се клучни за разбирањето на планетарната хабитабилност и заштитата на идните ресурси во орбитата и на површината на Црвената планета.
Редакција Фронтлајн
