Европската комисија одлучи да го бојкотира шестмесечното унгарско претседавање со Советот на ЕУ како одговор на контроверзните патувања на Виктор Орбан во Москва и Пекинг, кои нашироко се сметаат за навреда на политичкото единство на блокот.
„Во светло на неодамнешните случувања што го означуваат почетокот на унгарското претседателство, претседателката (Урсула фон дер Лајен) одлучи дека Европската комисија ќе биде претставена на ниво на високи државни службеници само за време на неформалните состаноци на Советот“, објави главниот портпарол Ерик Мамер. „Посетата на Претседателството на колеџот нема да се одржи“, додаде тој, потврдувајќи дека големиот настан што го означува почетокот на секое ротирачко претседателство е откажан.
In light of recent developments marking the start of the Hungarian Presidency, the President has decided that @EU_Commission will be represented at senior civil servant level only during informal meetings of the Council.
The College visit to the Presidency will not take place.
— Eric Mamer (@MamerEric) July 15, 2024
Орбан во контроверзна „мировна дипломатија“, ги посети Русија и Кина
За време на неговата неодамнешна посета на Москва, Орбан се сретна со рускиот претседател Владимир Путин, човек баран за воени злосторства, за да разговара за војната во Украина и, според зборовите на Орбан, „да започне дијалог за најкраткиот пат до мирот“.
Неколку дена подоцна, руските војници бомбардираа детска болница во Кијив.
Doctors covered in blood and volunteers assisting ongoing rescue efforts at the Children’s hospital in Kyiv after it was targeted by Russian missiles. pic.twitter.com/Z3AIGK9kYb
— Jay in Kyiv (@JayinKyiv) July 8, 2024
Во Пекинг, Орбан го пофали „кинескиот мировен план“ на претседателот Кси Џинпинг, кој ЕУ го отфрли поради селективно толкување на меѓународното право и „замаглување“ на границата меѓу агресорот и нападнатиот. „Кина е единствената светска сила која е јасно посветена на мирот од самиот почеток“, рече тој.
Будимпешта инсистира на тоа дека двете патувања, кои Орбан ги рекламираше како поглавја на таканаречената „мировна мисија“, беа строго извршени во рамките на билатералната дипломатија. Но, времето на меѓународната турнеја, изборот на земји и употребата на официјалното лого на унгарското претседателство со ЕУ, поттикнаа остри обвинувања за злоупотреба на моќта и нелојалност.
Одделно, Орбан учествуваше на неформалниот самит на Организацијата на турски држави, во која е вклучена „Турската Република Северен Кипар“ што само Турција ја признава, што предизвика нова осуда.
Оттогаш во Брисел се шират шпекулации за координиран бојкот, при што еден дипломат изјави за Еуроњуз дека планот бил „Орбан да биде помалку видлив“.
Одлуката на Комисијата, донесена од претседателката Урсула фон дер Лајен, ги потврдува гласините: Брисел нема да се вклучи на највисоко ниво во многуте настани на кои Будимпешта планира да биде домаќин до крајот на годината.
Официјалните министерски состаноци, кои се случуваат во Брисел и Луксембург, нема да бидат засегнати бидејќи нивната организација не зависи од ротирачкото претседателство.
Традиционалната посета на Колеџот на комесари за да го означи почетокот на новото ротирачко претседателство нема да се одржи во ниту еден момент. Фон дер Лајен, сепак, можеби сепак ќе присуствува на неформалниот самит на лидерите на ЕУ во Будимпешта закажан за ноември.
Реагирајќи на веста, Јанош Бока, унгарски министер за прашања на ЕУ, рече дека претседателството и понатаму е „посветено на искрена соработка“ за справување со „заедничките предизвици“.
„ЕУ е меѓународна организација конституирана од нејзините земји-членки. Европската комисија е институција на ЕУ“, рече Бока на социјалните мрежи.
„Европската комисија не може да ги избере институциите и земјите-членки со кои сака да соработува. Дали сите одлуки на Комисијата сега се засноваат на политички размислувања?
The #EU is an international organisation consituted by its Member States. The @EU_Commission is an institution of the EU. The @EU_Commission cannot cherry pick institutions & MSs it wants to cooperate with. Are all #Commission decisions now based on political considerations? 2/2
— Bóka János (@JanosBoka_HU) July 15, 2024
Бојкотот доаѓа откако група од 63 европратеници, предводена од Естонецот Рихо Терас, испрати писмо во кое бара на Унгарија да и се одземе правото на глас според постапката со член 7 како одмазда за „злоупотребите на моќта“ на Орбан.
„Ваквото однесување значи узурпирање на овластувањата и прерогативите на земјите-членки на ЕУ во областа на надворешната политика“, напишаа пратениците во писмото, упатено до претседателите Урсула фон дер Лајен, Шарл Мишел и Роберта Мецола.
„Ве повикуваме да преземете решителна акција што е можно поскоро со цел да се ограничи понатамошната штета, не само на кредибилитетот на ЕУ како целина, туку и во однос на актуелната геополитичка ситуација“, продолжуваат тие. Практиката покажа дека обичните вербални осуди на оваа ситуација немаат ефект“.
🚨 Just in: A group of 63 MEPs, led by 🇪🇪 @RihoTerras, call for the suspension of Hungary’s EU voting rights in reaction to Viktor Orbán’s “peace mission,” which they describe as an “abuse of power.”
“This cannot be allowed to continue,” they write. pic.twitter.com/h0W2A50qfl
— Jorge Liboreiro (@JorgeLiboreiro) July 15, 2024
Шефовите на дипломатиите на ЕУ планираат бојкот на Орбан
Унгарија, во својство на актуелен претседавач со ЕУ, најави дека за 28 и 29 август планира одржување на Самит за надворешни работи во Будимпешта, но во истиот период ќе биде закажано и заседание на Советот за надворешни работи на Унијата (ФАК), тврди бриселскиот портал „Политико“, повикувајќи се на дипломатски извори.
Дипломатските извори посочуваат дека најавениот Самит е оценет како одлична можност за унгарскиот премиер Виктор Орбан „да се обиде да ја обликува надворешната политика на ЕУ“ и да му овозможи на шефот на унгарската дипломатија Петер Сијарто да „биде во центарот на вниманието“.
„Ако има формален Совет за надворешни работи, организиран од високиот претставник, министрите нема да можат да одат во Будимпешта, изјави за „Политико“ европски дипломат, кој побарал да остане анонимен.
Според друг дипломат, пак, со ваквиот потег министрите за надворешни работи сакааат да „испратат јасен сигнал дека Унгарија не говори во името на ЕУ“.
Орбан во писмо до Европскиот совет повикува на разговори со Кина и обновување на односите со Русија
Унгарскиот премиер Виктор Орбан, испрати писмо до претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел, во кое, меѓу другото, повикува на разговори со Кина за „мировна конференција“ и обновување на дипломатските односи со Русија, објави Билд.
Весникот наведува дека Орбан изнесол збирна оценка по неодамнешните разговори со лидерите на Украина, Русија, Кина, Турција и поранешниот американски претседател Доналд Трамп за конфликтот во Украина, како и некои предлози за разгледување.
Премиерот на Унгарија во писмото повикува на разговори со Кина за „мировна конференција“, обновување на дипломатските односи со Русија и, како што наведува, „политичка офанзива кон земјите од глобалниот југ, чија почит ја изгубивме поради нашиот став за војната во Украина“, пренесува Билд.
Писмото содржи десет точки, а кога станува збор за војната во Украина, унгарскиот премиер оценува дека во блиска иднина интензитетот на конфликтот радикално ќе се засили.
Политичкиот советник на унгарскиот премиер вчера изјави дека Орбан писмено ги информирал лидерите на Европскиот совет за искуствата од преговорите за мир во Украина, првата фаза од мировната мисија и за планот на Унгарија кој содржи реална проценка на ситуацијата и реални цели, како и соодветен распоред за дејствување.
ЕУ одлучно против самоволието на Орбан
На првиот состанок на министерско ниво организиран под унгарското претседателство во Будимпешта, посветен на индустриската политика, присуствуваа само седум министри од другите земји членки на ЕУ, а во главниот град на Унгарија не допатува ниту еден еврокомесар, иако е вообичаено на ваквите собири да учествуваат и членови на Европската комисија што го покриваат соодветниот ресор.
Унгарското претседателство со Советот на ЕУ започна на 1 јули и ќе трае до 31 декември.
Ј. Ѓорѓиоски
