Пред зградата на Ректоратот на Универзитетот во Белград во Србија, вчера се одржа масовен протест на студенти, професори и граѓани, како директен одговор на ненајавениот упад на припадници на Управата за криминалистичка полиција (УКП) во просториите на оваа највисока образовна институција. Собраните граѓани порачаа дека „индексот е во фаза на самоодбрана“ и дека ваквиот чин претставува брутално кршење на автономијата на Универзитетот, пренесува N1 Србија.
Упадот на УКП – преседан или истрага?
Тензиите започнаа кога инспектори на УКП влегоа во зградата на Ректоратот со цел, како што подоцна беше соопштено, да приберат докази поврзани со актуелните истраги за политички дејствија во високообразовните установи. Сепак, начинот на кој беше извршена акцијата – без претходна најава до раководството на Универзитетот – предизвика револт кај академската заедница.
Медиумите ги забележаа моментите кога полицијата се соочи со ректорот на Универзитетот, кој нагласи дека полициското присуство во овие простории, без јасен налог и почитување на процедурите, е недозволиво.
Полицијата кај Плоштадот на Републиката употреби пендреци, додека демонстрантите кон полицајците фрлаа разни предмети и растенија од уличните жардиниери. Камерите на Н1 снимија полицаец како со пендрек удира жена по грбот.
Ескалација на незадоволството и инциденти и обраќање на ректорот Ѓокиќ додека полицијата вршеше претрес
Набрзо по веста за присуството на полицијата, пред зградата почнаа да се собираат студенти од повеќе факултети, поддржани од дел од опозициските политички партии и граѓански движења. Протестот, кој започна како мирен собир, во неколку наврати ескалираше во вербални и физички судири меѓу демонстрантите и полицискиот кордон кој го обезбедуваше влезот.
Студентските претставници во своите говори истакнаа дека „полициската чизма нема место таму каде што треба да владее мислата“. Тие упатија остри критики до власта, обвинувајќи ја за обид за заплашување на младите кои се активни во граѓанските протести.
„Ова не е само напад на една зграда, ова е напад на слободата на цела Србија. Ако дозволиме полицијата да ни ги уредува факултетите, тогаш образованието повеќе не постои“, изјави еден од присутните студенти за Н1.
„Ректорот на Универзитетот во Белград, Владан Ѓокиќ, вечерва во обраќањето до учесниците на протестот пред зградата на Ректоратот — додека внатре траеше полицискиот претрес — изјави дека тоа не го гледа како напад врз него лично, туку како напад врз идејата дека во Србија „може да постои било што што власта не може да го контролира“.
„Универзитетот е последната институција која стои исправено, затоа дојдоа. Но, не стои исправено затоа што има ѕидови, туку затоа што има луѓе“, рече Ѓокиќ во обраќањето со мегафон од балконот на Ректоратот, од кој во текот на целиот ден не можеше да излезе поради полицискиот претрес.“
Реакции од државниот врв
Од друга страна, претседателот на Србија, Александар Вучиќ, во своето обраќање ги минимизираше бројките на учесниците, тврдејќи дека на протестот имало околу 3.900 луѓе и ги нарече дел од насобраните „екстремистички елементи“. Тој го критикуваше и говорот на ректорот, нарекувајќи го „политички“ и спротивен на законот.
Министерството за внатрешни работи соопшти дека полицијата само си ја вршела својата работа во согласност со овластувањата и дека секој обид за спречување на службено лице во вршење на должноста ќе биде санкциониран.
Протестот пред Ректоратот заврши во вечерните часови, но академската заедница најави дека ова е само почеток на поширок отпор. Студентите најавија нови блокади на факултетите доколку не се сопрат притисоците врз нивните колеги и доколку не се гарантира целосната автономија на Универзитетот.
Ј. Ѓ.
