Медиумскиот простор во Србија деновиве претрпе тежок, оркестриран удар. Според најновата опсежна анализа објавена на ЦИВИЛ МЕДИА со наслов „Орбановиот медиумски блицкриг“, под плаштот на летните одмори, португалската инвестициска групација „Алпак капитал“ (Alpac Capital) извршила брзопотезно „обезглавување“ на неколкуте преостанати бастиони на независното новинарство кај нашиот северен сосед.
Во анализата, која ја потпишува Џабир Дерала во соработка со Медиумската опсерваторија на ЦИВИЛ, се открива дека ова преструктуирање не е обична корпоративна аквизиција, туку директна реализација на хибридно сценарио за кое организацијата предупредуваше уште пред неколку месеци.
Експресна чистка пред зеленото светло на регулаторите
Како што се наведува во текстот, на 17 август, Педро Варгас Сантос Давид, сопственик на „Алпак капитал“, експресно се запишал како единствен директор на компаниите што управуваат со „Адриа њуз нетворк“. Со овој бирократски потег, досегашните раководни лица се буквално избришани. Без функција преку ноќ останаа челните луѓе на порталите и весниците „Нова“, „Данас“, „Радар“, како и на телевизијата „Нова С“ и „Н1“.
Најголемиот апсурд, истакнува авторот, е што овој обид за преземање на контролата пред почетокот на жешката есенска политичка сезона е направен насилно, додека формалниот процес сè уште чека одобрување од регулаторните тела.
Унгарската пропагандна врска
ЦИВИЛ потсетува дека „Алпак капитал“ е всушност добро познат тројански коњ на автократскиот режим во Будимпешта. Меѓународните новинарски истражувања веќе докажаа дека нивното претходно преземање на паневропскиот канал „Еуроњуз“ во 2022 година било индиректно финансирано со десетици милиони евра од унгарскиот државен фонд „Сечени“, со отворена цел за „ублажување на левичарската идеологија“. Сега, истата мрежа со пари поврзани со владата на Виктор Орбан е активирана за да ги проголта српските критички гласови.
Извоз на авторитаризам на Балканот
Анализата прецизно го лоцира мотивот: по изборниот потрес што му го приреди опозицијата на Орбан пролетва, загрозениот автократ не се повлекува, туку ја извезува својата хибридна мрежа надвор од границите. Оската Будимпешта-Белград забрзано ја затвора пропагандната јамка. Според ЦИВИЛ, бришаниот медиумски простор на Балканот експресно се пополнува со капитал чија главна амбиција не е слободниот пазар, туку политичката контрола и ширењето дезинформации.
Времето за „длабока загриженост“ е истечено
Додека новинарите и синдикатите ширум регионот даваат силен отпор порачувајќи дека нема да бидат нечиј плен, ЦИВИЛ упатува остра критика до Брисел и до Европската федерација на новинарите (EFJ) за нивното институционално слепило и пасивност.
Анализата завршува со директен повик до европските институции веднаш да го активираат Европскиот акт за слобода на медиумите (EMFA) и да ги следат трагите на парите кои преку прокси-фондови се прелеваат од Будимпешта кон Белград, пред демократскиот екосистем во целиот регион целосно да биде уништен.
Целосната анализа може да се прочита на медиумската платформа ЦИВИЛ МЕДИА.
Насловна фотографија: Media Stock photos by Vecteezy
