Движење Слободни и независни (Слободоумни и финансиски независни) претставено од ПП Работничка партија Скопје сака да ја информира јавниста, Државната изборна комисија и сите странски амбасади и мисии за сериозните системски проблеми кои ги уриваат основите на фер изборен процес, а кои директно влијаат врз правото на граѓаните да изберат информирано и слободно. Денеска, пред седиштето на Државната изборна комисија (ДИК), одржавме прес-конференција на тема „Недемократски и нефер локални избори 2025 во Македонија – Загрозување на демократските принципи и еднаквоста на кандидатите“. Оваа иницијатива е одговор на сериозните системски проблеми кои ги уриваат основите на фер изборен процес, а кои директно влијаат врз правото на граѓаните да изберат информирано и слободно, стои во соопштението на ова Движење.
Соопштението го пренесуваме во целост:
1. Енормните трошоци за кампањата – преку 20 милиони евра, колку годишен буџет на една скопска општина
Сите партии заедно ќе потрошат преку 20 милиони евра во оваа кампања, што е сума еднаква на годишниот буџет на една просечна скопска општина. Владејачката коалиција и опозицијата заедно делат по 2,5 милиони евра од државниот буџет за медиумска кампања, а малите партии и независни кандидати се ограничени на само 700 евра за цела кампања. Овие пари, наместо да се инвестираат во реални проекти за граѓаните, се расипуваат на партиски пропаганди, оставајќи ги општините во долгови и без суштински развој. Оваа екстраваганција е срам за демократијата и бара транспарентност и контрола од ДИК.
Кампањата се одвива во застарен формат, со „смешни видеа и неискрени пораки, далеку од реалноста на граѓаните“.
Како пример, беше посочено мотото на ВМРО-ДПМНЕ „Прво човек, потоа градоначалник“, кое според коалицијата „симболично повикува на клиентелистички договори и поткопување на институционалната независност“.
„Такви пораки ја враќаат јавната свест кон старите коруптивни практики, наместо да поттикнат вистински реформи,“ истакна Владимир Куновски, кандидат за градоначалник на Скопје од Работничка партија. Укажано беше и на отсуството на реални, мерливи и временски дефинирани програми кај големите партии.
„Повеќето предлози личат на детски есеи без рокови и буџетски рамки. Кандидатите избегнуваат јавни соочувања токму затоа што немаат што да одбранат,“ беше посочено на настанот.
2. Отсуство на соочување на јавниот сервис МТВ и недоѓање на кандидатите на ВМРО-ДПМНЕ на другите телевизии
Јавниот сервис МТВ, кој има обврска да обезбеди рамноправна платформа за сите кандидати, сè уште нема организирано телевизиско соочување за скопските општини, вклучително и за град Скопје. Оваа пасивност е дополнително загрижувачка со оглед на тоа што кандидатите на ВМРО-ДПМНЕ систематски одбиваат да учествуваат на дебати на приватните телевизии, бојкотирајќи го демократскиот дијалог и спречувајќи ги граѓаните да ги споредат програмите и ставовите на сите учесници. Посебно беа критикувани јавниот сервис МТВ и АВМУ поради откажување на соочувања меѓу кандидатите, вклучително и планираниот ТВ-дебатен дуел за Чаир, меѓу Изет Меџити, Бујар Османи и адвокатот Ицо Колевски, кандидат предложен од Работничка партија.
3. Неможноста на малите партии и независни кандидати да ја претстават својата програма на медиумите
Малите партии и независните кандидати се соочуваат со сериозни бариери во пристапот до медиумите, што ги спречува да ги презентираат своите програми и визии пред граѓаните. Оваа исклученост го намалува плуралитетот на гласови, ја поткопува легитимноста на изборниот процес и остава граѓаните без вистински избор, фаворизирајќи ги доминантните сили кои монополизираат просторот за комуникација.
Овие проблеми не се изолирани – тие се дел од пошироката слика на нееднаквост, каде големите партии монополизираат медиуми и ресурси, а малите партии и независните кандидати се маргинализираат. Граѓаните заслужуваат фер избори, а не спектакл за партиски елити. Бараме од ДИК и АВМУ итно да ги ослободат просторите за дебати во МТВ, да ја регулираат распределбата на бесплатните реклами и да ги казнат сите повреди на изборните правила.
Остануваме посветени на борбата за вистинска демократија. Ќе продолжиме со активности за да обезбедиме дека гласот на секој граѓанин биде слушнат рамноправно. За истото, ќе биде известена и мисијата на ОДИХР, за да се обезбеди меѓународен надзор врз овие повреди.
Движење Слободни и независни (Слободоумни и финансиски независни) е составено од долгогодишни граѓански активисти препознатвиви преку здруженија Но Пасаран, Човекот над профитот и Превентива. Политичкото крило на Движењето е претставено од ПП Работничка партија Скопје.
