Во јавноста често се појавуваат тврдења дека микробрановата печка ја „убива“ храната, ги уништува хранливите материи или предизвикува штетни промени во нејзиниот состав. Овој текст ги анализира научните докази за да утврди дали овие тврдења се поткрепени или станува збор за мит.
Што претставуваат микробрановите?
Микробрановата печка користи нејонизирачко електромагнетно зрачење со ниска енергија, од истата група со радиобранови, Wi-Fi и Bluetooth сигнали, прилагодено така што предизвикува вибрации на водните молекули во храната. Овие вибрации ја создаваат топлината што ја загрева храната, но не предизвикуваат мутации, не ја менуваат ДНК структурата и не создаваат штетни хемиски реакции, бидејќи микробрановите немаат доволно енергија за тоа.
Потекло на митот за „мртвата“ храна
Митот се заснова на тврдења дека микробрановите ја „разградуваат“ храната повеќе отколку другите методи, или дека создаваат „мртви молекули“ без биолошка вредност. Овие тврдења не се поткрепени ниту од едно рецензирано научно истражување. Единствената реална промена што ја предизвикува микробрановата е загревањето – процес кој е идентичен со загревањето на шпорет, во рерна или при варење.
Што покажуваат научните анализи?
1. Зачувување на витамини
Секој метод на термичка обработка доведува до одредено губење на витамини чувствителни на топлина, како витамин Ц и дел од Б-комплексот, но разликата се должи на времетраењето и начинот на подготовка. Според анализите на Harvard Medical School и списанието Journal of Food Science, микробрановата често задржува повеќе витамини од варењето во тенџере, каде голем дел од хранливите материи се губат во водата, и повеќе од долгото печење или пржење, каде храната подолго е изложена на висока температура.
2. Структурни и хемиски промени во храната
Истражувањата на National Institutes of Health утврдуваат дека микробрановите не создаваат никакви нови хемиски соединенија, не предизвикуваат канцерогени реакции, не формираат токсични материи и не ги менуваат молекулите на начин што би бил опасен за здравјето. Единствената забележлива промена е зголемувањето на температурата, исто како кај секое друго загревање.
3. Влијание врз протеини, антиоксиданси и структура на храната
Денатурацијата на протеините што се случува при загревање е идентична во микробранова, како и при готвење на шпорет или во рерна. Истражувањата покажуваат дека антиоксидансите во зеленчукот како брокула, моркови и спанаќ се задржуваат еднакво, а понекогаш и подобро во микробранова отколку при варење, бидејќи храната не се изложува долго на висока температура и нема губење хранливи материи во вода.
Кога микробрановата може да биде ризик?
Според WHO, NIH и FDA, микробрановата е безбедна за користење ако апаратот е технички исправен, ако вратата добро се затвора и ако се употребуваат садови наменети за микробранова. Реалниот ризик не доаѓа од микробраните, туку од пластични садови што не се создадени за загревање, бидејќи тие може да испуштаат хемикалии како BPA или фталати при високи температури. Овој ризик лесно се избегнува со користење стакло, керамика или пластика со ознака „microwave safe“.
Предности на микробрановата од нутритивен аспект
Микробрановата обезбедува кратко време на изложување на топлина, зачувување на поголем дел од витамините чувствителни на температура, минимално создавање производи на деградација што се јавуваат при печење на висока температура и подобра контрола врз процесот на загревање. Harvard School of Public Health укажува дека микробрановата е еден од најбезбедните методи за подгревање и подготовка на храна кога се користат соодветни садови.
Медиумски недоразбирања и лажни заклучоци
Голем дел од митологијата околу микробрановата печка потекнува од неточни интернет-тврдења, погрешно разбирање на терминот „зрачење“, анегдотски приказни без научна верификација и погрешно интерпретирани експерименти кои не постојат во научни бази. Рецензирани научни трудови не поддржуваат ниту едно тврдење дека микробрановата ја прави храната помалку здрава од традиционалните методи.
Мит или Вистина
Микробрановата печка не ја „убива“ храната, не создава штетни соединенија, не ја прави токсична и не предизвикува поголеми загуби на витамини во споредба со другите начини на готвење. Напротив, поради краткото време на загревање, често ја задржува хранливата вредност подобро од варењето или долготрајното печење. Единствениот ризик е користење несоодветни пластични садови, нешто што лесно се избегнува.
Научни извори: Harvard Medical School, National Institutes of Health (NIH), World Health Organization (WHO), U.S. Food and Drug Administration (FDA), Journal of Food Science.
Редакција Фронтлајн
