Научници со помош на вештачка интелигенција открија два нови биолошки подтипа на мултиплекс склероза (МС), откритие што би можело радикално да го промени начинот на лекување и следење на болеста ширум светот.
Милиони луѓе глобално живеат со мултиплекс склероза, но третманите најчесто се избираат врз основа на симптомите, а не според биолошките процеси што ја предизвикуваат болеста кај поединецот. Поради тоа, терапијата кај дел од пациентите не е доволно ефикасна.
Сега, истражувачи од University College London (UCL) и Queen Square Analytics идентификуваа два јасно различни биолошки модели на МС, користејќи вештачка интелигенција, едноставен крвен тест и MRI снимки. Експертите оценуваат дека ова откритие може да означи пресвртница во персонализираниот пристап кон лекувањето на болеста, пренесува Гардијан.
Две биолошки патеки на болеста
Во студија што опфатила 600 пациенти, научниците ги анализирале нивоата на специфичен протеин во крвта – серумски неурофиламент лесен ланец (sNfL), кој служи како индикатор за оштетување на нервните клетки и активноста на болеста.
Податоците од крвните анализи и MRI снимките биле обработени со машински модел наречен SuStaIn, а резултатите, објавени во медицинското списание Brain, откриле два нови подтипа на мултиплекс склероза: „ран sNfL“ и „доцен sNfL“.
Кај првиот подтип, пациентите имаат високи нивоа на sNfL уште во раната фаза на болеста, со видливо оштетување на мозочна структура наречена corpus callosum, како и брзо појавување на мозочни лезии. Овој тип се смета за поагресивен и поактивен.
Кај вториот подтип, намалувањето на мозочната маса во региони како лимбичкиот кортекс и длабоката сива материја се јавува пред порастот на sNfL. Оваа форма напредува побавно, а сериозните оштетувања се појавуваат подоцна.
Кон персонализирана терапија
Истражувачите сметаат дека ова откритие ќе им овозможи на лекарите попрецизно да проценат кои пациенти се изложени на поголем ризик и да понудат терапија прилагодена на биолошкиот профил на болеста.
Водечкиот автор на студијата, д-р Арман Ешаги од UCL, вели дека досегашните класификации на МС не го одразуваат она што реално се случува во мозочното ткиво.
„Мултиплекс склероза не е една болест. Со користење на вештачка интелигенција, достапен крвен маркер и MRI, за првпат покажавме две јасни биолошки шеми на болеста. Ова ќе им помогне на клиничарите да разберат каде се наоѓа пациентот на патеката на болеста и кому му е потребен поран и поагресивен третман“, истакнува Ешаги.
Во иднина, пациентите кај кои AI ќе идентификува „ран sNfL“ би можеле да добијат поефикасни терапии уште во раната фаза, додека кај „доцен sNfL“ би се применувале таргетирани третмани за заштита на нервните клетки.
Поддршка од пациентските организации
Од MS Society, водечка организација за поддршка на лицата со мултиплекс склероза, истражувањето го оценија како „возбудлив чекор напред“.
„МС е исклучително комплексна болест. Денешните класификации се базираат на симптоми, а не на биологијата на болеста. Ова истражување покажува дека треба да се движиме кон дефиниции што го одразуваат она што навистина се случува во телото“, изјави Кејтлин Астбери од организацијата.
Таа додава дека иако постојат околу 20 терапии за релапсна форма на МС, за многу пациенти – особено со прогресивна форма – опциите се ограничени. „Колку повеќе ја разбираме болеста, толку сме поблиску до терапии што можат да го запрат нејзиното напредување“.
Редакција Фронтлајн
