Германија соопшти дека е подготвена да преземе поголема улога во Арктикот, откако актуелниот американски претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе го преземат Гренланд „на еден или друг начин“, што предизвика сериозна дипломатска криза меѓу Вашингтон и европските сојузници.
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул изјави во неделата дека Берлин ќе ги зголеми своите обврски во арктичкиот регион, истовремено отфрлајќи ги заканите на Трамп кон територијата под суверенитет на Данска, пишува Euronews.
„Безбедноста на Арктикот станува сè поважна и е дел од нашиот заеднички интерес во НАТО“, изјави Вадефул на заедничка прес-конференција со министерот за надворешни работи на Исланд во Рејкјавик.
Тој додаде дека Германија е подготвена за заеднички одговор со САД во случај на реални безбедносни предизвици.
„Доколку американскиот претседател гледа закани од руски или кинески бродови или подморници во регионот, можеме заедно да најдеме одговори“, рече Вадефул.
Сепак, тој беше јасен дека иднината на Гренланд не може да се решава со закани.
„Иднината на Гренланд мора да ја одлучат луѓето на Гренланд и Данска“, нагласи германскиот министер.
Изјавите доаѓаат откако Трамп, зборувајќи пред новинарите во авионот Air Force One, изјави дека Вашингтон ќе го преземе Гренланд „на еден или друг начин“, тврдејќи дека Русија и Кина би можеле да ја „преземат“ територијата доколку САД не дејствуваат.
„Ако ние не го земеме Гренланд, Русија или Кина ќе го земат – и јас нема да дозволам тоа да се случи“, изјави Трамп, иако ниту една од двете држави нема официјално побарување за островот.
Тој ја исмеа и безбедносната способност на Гренланд, изјавувајќи дека нивната одбрана се состои од „две санки со кучиња“, додека Русија и Кина, според него, имаат „разурнувачи и подморници насекаде“.
Данската премиерка Мете Фредериксен оцени дека Данска се наоѓа во „одлучувачки момент“ во дипломатскиот судир со САД.
„Постои конфликт околу Гренланд. Ова е одлучувачки момент“, изјави Фредериксен во дебата со дански политички лидери, пред најавените средби во Вашингтон.
Таа порача дека Данска е подготвена да ги брани своите вредности.
„Подготвени сме да ги браниме нашите вредности – секаде, па и на Арктикот. Веруваме во меѓународното право и во правото на народите на самоопределување“, напиша Фредериксен на социјалните мрежи.
Шведскиот премиер Улф Кристерсон ги осуди, како што рече, „заканувачките изјави“ на Трамп.
„Шведска, нордиските земји, балтичките држави и неколку големи европски земји стојат заедно со нашите дански пријатели“, изјави Кристерсон на безбедносна конференција во Сален.
Тој предупреди дека евентуално преземање на Гренланд од страна на САД би претставувало сериозен преседан.
„Тоа би било кршење на меѓународното право и би можело да ги охрабри другите земји да постапуваат на ист начин“, рече Кристерсон.
Во меѓувреме, германскиот министер за финансии Ларс Клингбајл изјави дека европските сојузници не гледаат едни на други како закана.
„Ја зајакнуваме безбедноста на Арктикот заедно, како сојузници во НАТО, а не едни против други“, рече Клингбајл.
Лидерите на седум европски земји, меѓу кои Франција, Велика Британија, Германија и Италија, потпишаа заедничко писмо во кое порачаа дека само Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за иднината на островот.
НАТО, пак, соопшти дека иако во моментов нема непосредна закана, стратешката важност на Арктикот забрзано расте. Врховниот командант на НАТО, генерал Алексус Гринкевич, изјави дека разговорите за Гренланд се водат во рамки на Северноатлантскиот совет во Брисел.
Гренланд, поранешна данска колонија до 1953 година, има самоуправа од 1979 година, а анкетите покажуваат дека мнозинството од населението силно се спротивставува на евентуално американско преземање.
Редакција Фронтлајн
