Пишува: КРИСТИНА КОСТОВА
Секогаш кога ќе се случи огромна трагедија чии последици ни се претешки за да ги „свариме“, прстот е вперен кон системот…
Да, во системот се создаваат монструми и во системот, во сите негови недостатоци, се овозможува на монструмите да им се прогледува низ прсти и така тие да прават монструозни дела.
Но, монструмите не се создаваат поради недостатоците или пропустите. Тие се плод на длабоко вкоренета фаличност, фаличност која не се ни препознава како таква, зашто дава некакви удобности и поволности за голем дел од граѓанството.
Тоа е фаличноста на „умерената“ корупција, на „мене ако ми се заврши работа, нема да е крај на свет“ начин на размислување.
Но, и фаличноста на работење по принцип на минимален влог, минимално постапување согласно ингеренциите, „ради реда“, онолку колку што мора согласно законите и правилниците кои ја регулираат работата на МВР, ЦСР итн.
Тоа е и фаличноста на малограѓанската осуда на сѐ и секоја личност што е по некоја основа маргинализирана, различна, поинаква од она што го налагаат конформистичките стандарди.
Ако сме целосно искрени сами со себе, таа малограѓанска осуда и ориентација е коренот на институционалниот гнилеж.
Тоа апсолутно немање волја да прифатиме дека мораме не да ги менуваме, туку целосно да ги искорениме штетните навики, ставови и размислувања. Оти без тие промени, трагедиите ќе ни се повторуваат и зголемуваат.
Денеска ни се случи ужасна трагедија во која мајка и ќерка, жртви на родово базирано насилство, загинаа под сѐ уште нецелосно расчистени околности.
Верувам дека уште од првото читање на насловот попладнево, кога немаше никакви дополнителни информации, освен таа дека се случила несреќата, на сите им беше јасно и очекувано дека се работи за некаква форма на родово базирано насилство.
Тоа не нѐ изненади, исто како што нема да нѐ изненади и кога ќе слушнеме дека надлежните институции не постапувале навремено или доволно, исто како што нема да нѐ изненади кога ќе слушнеме дека била барана помош од жртвите, исто како што нема да нѐ изненади кога ќе слушнеме дека чинови на рушење јавен ред, па ни насилства од насилникот не биле санкционирани…
И нема да нѐ изненади ниту молкот од оние кои се први да се побунат да се препознае род и родов идентитет како основа за дискриминација, кои во борбата за зачувување на старинското, забораваат на човечното.
Како што нема да нѐ изненади површинската анализа, без сеопфатно истражување и известување за причините и последиците од повеќедецениското дејствување на ретроградни сили, но и неуспешните обиди на критична маса да создава корисни политики.
Не изненадува ниту ова сеопшто згрозување од системот, од таа апстрактна, неопиплива креатура, ниту бегството од вперување прст кон конкретните виновници, оние со име и презиме, оние со конкретна функција и одговорност, како институционална, така, па и уште повеќе, и општествена.
Родово базираното насилство е епидемиски проблем кој со децении се провлекува низ општествово.
За да го решиме, мораме сите заедно прво да прифатиме дека проблемот постои, дека е длабоко вкоренет во основните општествени клетки, од семејството, преку комшилукот, во образовниот процес, па во институциите.
За да го решиме, мораме сите заедно да прифатиме дека мораме да се менуваме, дека различностите не се повик за насилство, дека негувањето култура на омраза не завршува само во говорот, туку создава многу конкретни монструми, од кои потоа е претешко да се спасуваме.
Во предвечерјето на Осми март, реалноста ни удира уште една силна шлаканица.
Шлаканица која треба да нѐ освести дека ниту „се претера со феминизмот“, ниту родовата рамноправност се исполнува со „жени во политиката“ и други такви самозалажувачки одвлекувања на вниманието.
Шлаканица после која треба да речеме „доста е, ова веќе нема да го трпиме!“
Кој знае. Можеби некогаш и ќе се освестиме.
Текстот е личен став на Авторката
