ЛОНДОН, 24 јуни 2026 година — Точно десет години откако Обединетото Кралство го шокираше светот со одлуката да ја напушти Европската Унија, нацијата останува длабоко поделена. Додека политичарите и јавноста се осврнуваат на деценијата одбележана со економски проблеми и демографски поместувања, се појави една фрапантна реалност: иако мнозинството Британци сега гледаат на Брегзит како на грешка, повторното отворање на оваа дебата останува политички незамисливо.
Неодамнешните анкети укажуваат на драстична промена во расположението на јавноста по тесната победа од 52% на кампањата за „Заминување“ (Leave) во 2016 година. Денес, истражувањата сугерираат дека дури две третини од британските гласачи од сите политички крила жалат за одлуката, наведувајќи ги зголемените трошоци за живот и негативните економски влијанија. Извозот на стоки од Обединетото Кралство кон ЕУ е намален за 14%, а ветените намалувања на имиграцијата никогаш не се остварија, при што миграцијата од земји надвор од ЕУ нагло порасна во последните години.
Жалењето е најопипливо кај помладата генерација. Речиси 60% од гласачите од генерацијата Зед (Gen Z) велат дека утре би гласале за повторно приклучување кон блокот, додека само 9% сакаат да останат надвор од него. И покрај оваа огромна промена, желбата на Вестминстер за уште еден референдум е речиси недвосмислено непостоечка.
Говорејќи за DW News, Роџер Касале, поранешен пратеник од Лабуристичката партија и сегашен извршен директор на проевропската организација „Нови Европјани“ (New Europeans), директно се осврна на овој политички ќор-сокак. Прашан дали некоја британска влада наскоро би можела повторно да ја отвори дебатата, Касале беше дециден.
„Не мислам дека тоа би било приоритет за која било влада во блиска иднина“, изјави Касале, признавајќи ја политички експлозивната природа на повторното навраќање на гласањето од 2016 година.
Сепак, Касале го нагласи тешкиот данок што последната деценија им го наметна на младите во Обединетото Кралство.
„Ова беа изгубени 10 години за младите луѓе“, истакна тој, жалејќи за одземањето на нивните права лесно да живеат, работат и студираат ширум континентот. „Мислам дека младите луѓе се очајни Британија да се врати во Европската Унија, но тие сега не ја водат земјата.“
Иако итното враќање во ЕУ не е на маса, Касале потенцираше дека разговорот се пренасочува кон прагматични поправки, чекор по чекор. Со неодамнешното враќање на Британија во програмата „Еразмус“ и тековните дискусии за шема за мобилност на младите, проевропските активисти се надеваат дека ќе вратат конкретни, опипливи права.
„Мораме да одиме чекор по чекор во повторното зближување на Британија со Европа“, аргументираше Касале подоцна во интервјуто. Наместо да се форсира референдум по принципот „сè или ништо“, фокусот сега е ставен на поедноставување на животот на граѓаните — намалување на чекањето на границите, отворање можности за работа преку Ламанш и постепено зајакнување на соработката во областа на безбедноста и одбраната.
Десет години по историското гласање, реалноста на Брегзит во Британија е исполнета со сложени компромиси. Големите ветувања од 2016 година во голема мера отстапија место за економски неизвесности, но политичката траума од разводот значи дека Обединетото Кралство нема набрзо да побрза назад кон Брисел. Наместо тоа, следната деценија може да биде дефинирана со тивки преговори за крпење на дупките што останаа по нивното заминување.
Роџер Касале е коосновач на Глобалната иницијатива за одбрана на демократијата (Defending Democracy Global Initiative) и нејзината водечка програма, Вестминстерската алијанса за Украина (Westminster Alliance for Ukraine). Тој е коавтор на подкастот Eyes on Democracy, заедно со Џабир Дерала, во продукција на ЦИВИЛ МЕДИА, тој останува доследен поборник за човекови права.
