Зголемувањето на владејачкото мнозинство во Собранието се очекува да им стави крај на надигрувањата за создавање кворум за работа во законодавниот дом. Изминатиов период јавноста сведочеше на одложување на неколку пленарни седници, па со приклучувањето на Алијанса за Албанците ќе се консолидираат редовите во коалицијата на власт, што ќе придонесе до функционално Собрание. Спикерот Талат Џафери претходно истакна дека тој прави се во неговите можности за да создаде услови за работа, но дека нема одговорност во однос на партиско-политичката одлука на пратениците. Според него, обврска е на секој пратеник да биде на работно место без оглед дали е тоа мнозинството или опозицијата.
-Деловникот не вели дека има посебни права и обврски на мнозинството и посебни права на опозицијата, обврска е за секој пратеник да биде на работно место и право да одлучува по односните прашања, а како ќе се однесуваат пратениците тоа си е веќе нивна одговорност, рече Џафери.
Во меѓувреме, сè уште трае активната блокада на Собранието која ја започна ВМРО-ДПМНЕ, а од СДСМ обвинуваа дека токму опозицијата ја опструира работата на народните избраници. Координаторот на пратеничката група на СДСМ, Јован Митрески неодамна рече дека пратениците од ВМРО-ДПМНЕ и Левица постојано се во контакт и се договараат дали да ја напуштат салата во моментот кога ќе пребројат колку пратеници од мнозинството се присутни. Тој додаде дека пратениците од мнозинството не секогаш можат да бидат присутни во салата, со оглед на службените патувања, обврски, како и работа во собраниските комисии.
Со влезот на Алијанса за Албанците власта „ја победи активната блокада“ и сега ќе се овозможи предлог законските решенија да не висат на конец во зависност од волјата на опозициските пратеници.
На крајот на јануари, по подолг период Собранието успеа да одржа пленарна седница, а најзаслужен за обезбедувањето кворум беше Сурија Рашиди, од Алијанса за Албанците.
Со влезот на АА во Владата се затвори и долго покренуваната најава на претседателот на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски за предвремени парламентарни избори. Лидерот на опозицијата во неколку наврати најавуваше дека неговата партија ќе оформи ново мнозинство и дека Собранието ќе се распушти, но ваквите најави пропаднаа во вода. При секоја најава на опозицијата дека власта го загубила мнозинството, дополнително се зголемува бројката на пратеници кои даваат поддршка за владините политики. Последно, тоа се случи со влезот на Алтернатива во Владата, а сега со Алијанса за Албанците. Мицкоски најави дека кон крајот на јануари или почетокот на јануари Собранието ќе се распушти, изгласувајќи недоверба на Владата. Во оваа намера Мицкоски очекуваше гласови и од пратеници на мнозинството, но до такво нешто не дојде. Партиите од владејачката коалиција уште претходно порачуваа дека предвремени парламентарни избори не се потребни и дека е подобро тие да се одржат заедно со претседателските избори во 2024 година. Единствено Мицкоски го застапуваше ставот дека предвремени избори треба да се одржат уште веднаш, но откако стана јасно дека Владата се проширува со Алијанса за Албанците, сега Мицкоски ретерира во барањето, велејќи дека власта си купила нови единаесет месеци, што наговестува дека е се поизвесно дека парламентарни избори ќе се одржат наредната година.
Од Алијанса за Албанците и претходно истакнаа дека избори не се потребни веднаш, туку дека тоа што е неопходно во моментов е да се даде поддршка на уставните измени за непречен евроинтегративен пат на земјата. Токму евроинтеграциите беа еден од клучните услови за влез на Алијанса во Владата и дел од договорот за програмските определби помеѓу Таравари и Ковачевски.
И покрај ризикот на СДСМ да ја загуби поддршката од Алтернатива, владејачката партија не го стави на коцка евроинтегративниот пат. Социјалдемократите имаат уверување од алтернативците дека и покрај одлуката да ја напуштат власта, поддршката за уставните измени нема да биде ставена под прашалник.
-Да, ќе гласаме за уставни измени, за тоа нема дилема, посочи претседателот на Алтернатива, Африм Гаши, објавувајќи излез од Владата.
Сепак, Ковачевски повтори дека Владата е отворена за сите проевропски партии, чија јасна определба е членство во Европската унија и дека секоја партија, без разлика е дали е парламентарно претставена или не, може да се приклучи на блокот кој се залага за евроинтегративниот пат. На овој начин, од сите партии застапени во Собранието, единствено ВМРО-ДПМНЕ и Левица остануваат на ставот дека нема да ги гласаат уставните измени за внес на Бугарите и други заедници, со што автоматски ќе се одржи Втората меѓувладина конференција од преговарачкиот процес со Брисел.
Доколку се земе предвид дека повеќе од 70 пратеници во Собранието даваат поддршка за уставните измени, сега топката се префрла кај опозициските партии, кои ќе треба да и објаснат на јавноста, но и меѓународните партии, што конкретно имаат против уставните измени. И покрај зголемениот евроскептицизам, анкетите на јавното мислење недвосмислено покажуваат дека ЕУ-определбата и натаму е неприкосновена за најголемиот дел од граѓаните. Притисокот за ВМРО-ДПМНЕ и Левица дополнително ќе се зголемува со оглед на фактот што скрининг процесот непречено тече, а се почесто стигнуваат пораки дека секој пратеник поединечно има одговорност за одлуките што ги носи. Задачата за одбрана на ставовите ќе биде уште потешка за опозиционерите, бидејќи и самите претходно имаат изјавено дека би дале поддршка за промена на Уставот, но потоа го сменија мислењето, што ја отвори дилемата за поддршката за членство во Унијата. Власта поентираше, обвинувајќи дека поддршката на опозицијата за ЕУ е само декларативна.
Во меѓувреме се дознава дека Алтернатива на Африм Гаши имала „фер-понуда“ од страна на претседателот на СДСМ, Димитар Ковачевски за да остане во владејачкото мнозинство. Имено, со три пратеници во Собранието, Алтернатива беше на чело на три министерства, од нивните редови доаѓаа и тројца заменици министри, а раководеа и со четириесет други институции. Со влезот на Алијанса во Владата, која има осум пратеници, изворите велат дека Ковачевски на Алтернатива и понудил да раководи со едно министерство, тоа за информатичко општество и администрација, партијата да ги задржи замениците-министри и да продолжи да раководи во дел од институциите каде досега имале директори. Веројатно, ваквото кадровско решение не било прифатливо за партијата на Гаши, која би требало да отстапи дел од позициите за Алијанса, која брои повеќе, односно осум пратеници. Од СДСМ брифираат дека ова било разумна партнерска понуда на паритетна основа, со оглед на фактот што клучен сегмент од договорот на СДСМ со Алтернатива била европската агенда, а не само позициите и институциите кои би предводеле кадри од нивната партија.
Не се остварија ниту најавите на дел од аналитичарите и опозиционерите за евентуално неединство во СДСМ, во однос на насоките на партијата и коалицискиот капацитет. Партијата на седниците на Централниот и Извршниот одбор му даде пас на Ковачевски да коалицира со Алијанса за Албанците и да ја продолжи заложбата за интегрирање во Европската унија. Повеќе партиски функционери јавно изјавија дека СДСМ е обединета, нема раскол и политиките се усогласени со одлуките кои ги носат партиските органи. Во оваа насока е и симболичната поддршка кон претседавањето на Ковачевски со партијата и Владата, која денеска ја прикажуваат членовите на Владата, од редовите на СДСМ. Министрите од партијата на социјалдемократите, се очекува да присуствуваат на денешната пленарна седница, на која ќе започне да се расправа за новиот владин состав, иако немаат таква деловничка обврска.
Д. Е.
