Звучи како научна фантастика, но група физичари од Њујорк за првпат експериментално демонстрираа ефект што го враќа бранот назад низ времето.
Со децении, теоретските физичари шпекулираа дека еден ден би можеле да создадат „временско огледало“ – систем што не ја рефлектира светлината или звукот наназад во просторот, туку во самото време. Овој чуден ефект, досега постоеше само во рамки на математичките равенки. Но сега, тим предводен од д-р Хусеин Муса од Центарот за напредни научни истражувања при CUNY во Њујорк успеа да го докаже и во реалноста.
Што е всушност временско огледало?
Ако нормалното огледало ја враќа светлината назад кон изворот, временското огледало го прави тоа со текот на времето – дел од бранот се „враќа“ наназад. Истражувачите го постигнаа тоа со нагла и униформна промена на својствата на специјално дизајниран електронски уред, изграден од т.н. метаматеријали – вештачки материјали со својства какви што не постојат во природата.
Со употреба на кондензатори, прекинувачи и внимателно прилагодена електрична импеданса, тимот успеал да предизвика бранов сигнал кој, наместо да оди напред, буквално се премотал назад.
Од теорија во реалност
Вакви временски рефлексии се предвидувани повеќе од 50 години, но се сметаа за премногу тешки за реализација поради високите енергетски барања и тешкотиите за синхронизирано менување на цели системи. Но новиот експеримент покажа дека со прецизна контрола, вакви услови може да се создадат во лабораторија.
Резултатот: временски обратна копија од оригиналниот бран – појава што досега никогаш не беше јасно забележана.
Зошто ова е важно?
Ова откритие има потенцијал да го промени начинот на кој се контролираат бранови во оптика, комуникации и електроника. Можноста за „враќање“ на брановите би можела да се искористи во нови типови сензори, уреди за складирање податоци или за подобрување на стабилноста и ефикасноста на комуникациски сигнали.
Некои научници дури размислуваат за создавање на „временски шуплини“ – зони во кои сигналите би се движеле напред-назад во време, отворајќи сосема нови хоризонти за манипулација со информација.
Иднината на временските огледала
Следните чекори ќе вклучуваат експерименти со повисоки фреквенции и различни типови бранови – од акустични до магнетни. Иако не станува збор за машинa за патување низ времето, ефектите што ги покажуваат овие уреди нè тераат повторно да размислиме за некои од најдлабоките прашања во физиката – вклучувајќи го и правецот на времето.
Студијата е објавена во „Nature Physics“.
Редакција Фронтлајн
