Изјавата на лидерот на Алијансата за Албанците, Арбен Таравари, дека „е потребен нов историски договор меѓу Албанците и Македонците“, повторно ја отвори темата за меѓуетничките односи и иднината на Охридската спогодба – темелот на мирот и стабилноста во земјата.
Таравари бара нов почеток
– Сметам дека Албанците и Македонците, како 90 проценти од населението во Северна Македонија… имаат потреба од нов историски договор, со кој ќе ги утврдат односите така што тие секогаш ќе бидат функционални и да не зависат од тоа кој е на власт, а кој во опозиција, изјави Таравари.
Неговата порака доаѓа во период на вжештена изборна кампања, во која меѓуетничката реторика повторно стана дел од политичката борба за власт.
Ацо Кабранов: ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ секогаш ја играат картата на национализам
Долгогодишниот новинар и политички аналитичар Ацо Кабранов, во изјава за Фронтлајн, смета дека сето ова е веќе видено сценарио во македонската политика:
„Меѓуетничките односи за секои избори се тензични, а тоа секогаш го прават ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ за градење на својот рејтинг. Така е и за овие избори. Мислам дека премиерот Мицкоски, со навреди и закани кон ДУИ, ја води играта со односите меѓу Македонците и Албанците за да го зголеми рејтингот на неговата партија и да обезбеди подобар резултат за коалицијата ‘Вреди’ во однос на ДУИ.“
Кабранов предупредува дека реториката на навреди и закани меѓу партиските лидери може да остави длабоки последици:
„Сведоци сме на досега невидени навреди и закани во релација Мицкоски–Ахмети. Заканите на премиерот дека ќе го пензионира Ахмети, дека се криминалци и слични изјави, предизвикуваат гнев во кампусот на ДУИ и реакција дека е албанофоб и слично. Мислам дека досега немало премиер кој толку отворено навредува и си игра со меѓуетничките односи.“
Аналитичарот додава дека улогата на коалицијата „Влен“ е да му служи на премиерот како „алиби“:
„Улогата на ‘Влен’ во ваквите односи е да му служи на Мицкоски како алиби – дека со ‘добрите Албанци’ е добар, а со ‘лошите’ како ДУИ постојано им се заканува дека ќе ги апси, пензионира итн. Разбирливо е дека за таквата реторика Мицкоски добива аплаузи од неговите следбеници националисти. Но, нема да ме изненади ако целата оваа игра заврши со ново коалицирање на ВМРО-ДПМНЕ со ДУИ во евентуални предвремени парламентарни избори напролет следната година.“
Ахмети: Со национализам се загрозува Охридската спогодба
Од друга страна, лидерот на ДУИ, Али Ахмети, на митингот во Долнени потсети дека Охридската рамковна спогодба е темел на мултиетничкиот соживот и предупреди на опасностите од националистичката реторика.
– Често ги слушам македонските политичари како зборуваат за национализам. Јас велам, треба да бидеме заедно – Албанци, Турци, Бошњаци, Роми – за да ја зачуваме Охридската спогодба, да ги чуваме институциите што нè обединуваат и да ги заштитиме правата на секоја заедница, рече Ахмети.
Тој порача дека секој напад врз овој договор е удар врз иднината на државата: „Охридската спогодба ја одведе Македонија во НАТО и ја постави на патот кон ЕУ. Оној што го напаѓа овој договор, не ја сака ниту државата, ниту мирот.“
Иако идејата на Таравари за нов историски договор меѓу Македонците и Албанците се претставува како повик за еднаков и стабилен соживот, реакциите на останатите политички актери откриваат дека меѓуетничките теми и понатаму се користат како алатка за собирање политички поени.
Дестан Јонузи
